Categorie: Literatuur

Junior Journalist is een schrijfwedstrijd van het Davidsfonds voor jongeren in Vlaanderen en Brussel. Dit jaar werden de jonge journalisten uitgedaagd om een tekst te schrijven rond het thema Is dat echt?. Ze konden o.a. de digitale wereld op de korrel nemen. Geef toe dat dit een niet zo makkelijk onderwerp is.

Jong waren onze journalisten in elk geval. De vijfdejaars van juf Fiebe en meester Joke uit basisschool Ter Dreef kropen in de pen. Van meer dan 40 leerlingen mochten Pascale Leleu, Gaby Ysebaert en ik als jurylid genieten van hun teksten en drie winnaars aanduiden per klas. En die waren er en ze kregen een boek naar keuze. Meer zelfs: een leerlinge had zo’n puik werk geschreven dat ze nationaal doorgaat. We houden onze vingers gekruist voor de nationale selectie op 26 april.

Omdat schrijven een inspannende vaardigheid is voor elke jongere vonden we het terecht om elke deelnemer te belonen met een kleine attentie. De eerste school, Ter Dreef, ontving ons hartelijk op de prijsuitreiking op dinsdag 17 maart. Ten Bos, de basisschool uit Peizegem, kwam voor de prijsuitreiking aan bod op donderdag 26 maart. De klas van meester Bart kwam graag op de foto met hun prijzenpotje. Alvast vanwege de juryleden een dikke proficiat voor onze jonge journalisten.

In 2023 won Jean-Baptiste Andrea met de roman Waak over haar de Prix Goncourt. Via Wikipedia verneem ik dat dit een van de twee belangrijkste, zo niet de belangrijkste van de Franse literatuurprijzen is. De prijs bestaat al sinds 1903, wordt jaarlijks toegekend aan verbeeldingskrachtig proza. De winnaar krijgt het symbolische bedrag van 10 euro, maar de toekenning zorgt voor een significante verkoop van de roman. Gemiddeld worden er 400.000 exemplaren verkocht. Een leesvriendin had me de roman aangeraden en haar vermoeden dat ik van dit werk zou genieten, is uitgekomen.

Het verhaal is dat van de onmogelijke liefde tussen de rijke Italiaanse Viola Orsini uit Genua en Michelangelo Vitaliani (of Mimo), een arme maar talentvolle beeldhouwer. Op het eerste gezicht lijkt dit sociale verschil een verhaal uit de duizend: rijk meisje en arme jongen die een negatieve liefdeservaring meemaken. Maar met die al te bondige samenvatting, doe ik het boek groot onrecht aan. Het is magistraal omdat het geschreven is in een prachtige stijl, omdat het afwisselend vertelt over nu en vroeger, omdat je een Italiaans cultuurbad krijgt en omdat je als rode draad de geschiedenis van dat land  beleeft. En het is een superromantisch verhaal over een onmogelijke liefde. De omschrijvingen ‘superromantisch’ en ‘onmogelijke liefde’ lijken wel diametraal tegenover elkaar te staan,  maar net dat maakt de roman bijzonder spannend.

Misschien een tip voor je leeslijst?

Zijn geur na de regen is een roman van de Franse auteur, gymleraar en alpinist Cédric Sapin-Defour. De Spaanse tekenaar, José Luis Munuera maakte er een stripvertekening van. En wat voor een!

In beide gevallen wordt het het verhaal verteld van de liefde van een man, Cédric en zijn Berner senner, Ubac. Gedurende 13 jaar zijn ze onafscheidelijk en delen alle intense momenten van geluk, bekommernis, avontuur. Tot de dood van Ubac een einde maakt aan hun samenzijn en er enkel nog herinneringen overblijven. Die zijn zoals de geur van een hond, zelfs na de regen.

De strip is een hebbeding niet enkel omwille van de prachtige tekeningen maar ook omdat het een poëtische vertelling is van de onvoorwaardelijke liefde van een hond.

De Ierse schrijfster, Maggie O’Farrell, publiceerde in 2020 de historische roman Hamnet gebaseerd op het leven en overlijden aan de pest in 1596 van Hamnet, de elfjarige zoon van William Shakespeare. Het werd een verhaal van verlies, rouw en veerkracht. Het boek won onder andere de Women’s Prize for Fiction en dat verwondert me niet want het is een echte pageturner.

Het werk mag niet gelezen worden als een biografie van Shakespeare. Er is namelijk zo weinig geweten over het leven van de grote schrijver dat het voor O’Farrell makkelijk was om de realiteit te kneden naar eigen hand. In de roman vermeldt ze zelfs de naam William Shakespeare niet, maar omdat ze het verhaal situeert in Stratford en in het theater in Londen, weet de lezer spoedig over wie het gaat. Het onderwerp van Hamnet is ruimer en zelfs pakkend: hoe verwerken mama Agnes (in werkelijkheid heette de moeder Anne Hathaway) en papa William de dood van hun zoontje. Agnes verbijt haar verdriet thuis en in de natuur. Ze was onderlegd in de kracht van kruiden en had geprobeerd Hamnet met de krachten van de natuur te redden maar dat is haar niet gelukt. Bovendien vertoeft William lange tijd in Londen en is Agnes eenzaam en dat bemoeilijkt het aanvaarden van de dood van Hamnet. William resideert als schrijver en acteur in het Londense theatermilieu. De lezer beseft dan ook snel dat Agnes en William in hun rouwbeleving elkaar kwijtspelen. Pas na vier jaar ontdekt Agnes in Londen dat haar man zijn verdriet een plaats gaf in het ontstaan en de opvoering van de tragedie Hamlet.

Voor de verfilming van de roman schreef de Chinees-Amerikaanse Chloé Zhao samen met Maggie O’Farrell het scenario. Zhao is geen onbekende in de filmwereld. Ze verdiende haar sporen al in 2021 met de dramafilm Nomadland waarmee ze de Oscar voor de beste regie en beste film wegkaapte. Vooral de vertolking in Hamnet van Jessie Buckley in de rol van Agnes is bijzonder sterk. Paul Mescal, haar tegenspeler als William noemde haar vertolking  ‘een prestatie die nog lang zal nazinderen’. Op 11 januari 2026 kreeg Hamnet een Golden Globe Award als beste film (categorie drama) en hij is ook een van de genomineerden voor de Oscars 2026 voor beste actrice en beste regisseuse. Redenen te over om de roman te lezen en nadien te verdwalen in deze filmparel.

Al een viertal jaren is er een leesgroep in Merchtem die ongeveer tweemaandelijks samenkomt in de bibliotheek. Het anderhalf uurtje verloopt ongedwongen en is gewoonweg zalig. Vooraf krijg je als deelnemer een aantal denkvragen over de roman, maar tijdens de samenkomsten worden die niet systematisch afgewerkt. Iedereen brengt aan wat hij over het boek kwijt wil of opgezocht heeft. De leden stellen de leeslijst in overleg samen en vullen zo het jaarprogramma in. We zijn momenteel met 9 leesmaatjes, hebben nog geen naam voor de groep want dat staat niet op ons prioriteitenlijstje. Wel deel ik met jou een paar favoriete romans die al aan bod kwamen. Wie weet heb je zin om ze te lezen?! Hier is mijn top 10. (O ja, de volgorde is willekeurig want het zijn allemaal even sterke romans.)

Een schitterend gebrek Arthur Japin  – Malva Hagar Peeters  – Amerikanah Chimamanda Ngozi Adichie  – Vissen voor de keizer Didier Decoin  – Magnus Arjen Lubach  – Carlota Kristien Dieltiens  – De bekeerlinge Stefan Hertmans  – Ons soort mensen  Juli Zeh  – Kalme chaos  Sandro Veronesi – Hubertina Kristien Hemmerechts

Heeft de leesmicrobe je te pakken? Gewoon op zoek gaan naar het boek.

De Voorleesweek 2025 vond plaats van 22 tot 30 november. Het thema was Blijf voorlezen! en dat is een oproep om voorlezen vol te houden, ook als de kinderen al zelf kunnen lezen. Voorlezen heeft namelijk veel voordelen: het vergroot de woordenschat, stimuleert de taalontwikkeling en wakkert de verbeelding aan, zelfs op latere leeftijd.

In het Sint-Catharinacollege in Galmaarden was ik voorleesoma in de klas van juf Jelle voor een gemengde groep (van kleuters tot en met de derde graad lagere school). Omdat ik niet goed wist welk boek ik best zou kiezen voor zo’n verscheiden groep, kreeg ik van de juf een fijn voorstel Het land van de grote woordfabriek van Agnes Lestrade en Valeria Docampo. Het was een heel geschikt prentenboek want het benadrukt de bijzondere waarde van woorden en dat in een pittig liefdesverhaal.  Wat hebben al die luisterende mannetjes en vrouwtjes genoten!  In de namiddag mocht ik voor de groten uit de derde graad voorlezen. Zij luisterden naar het avonturenverhaal De stad van de wilde goden dat Isabel Allende schreef voor haar kleinkinderen. Omdat het zo spannend was kon ik bij het lezen een speld horen vallen.

Kortom, de Voorleesweek 2025 wil ons inspireren om van voorlezen een blijvende en goede gewoonte te maken. Ik ben blij dat ik mijn twee steentjes kon bijdragen.

Een tijd geleden vroeg de voorzitter van Davidsfonds Merchtem, Pascale Leleu me of ik jurylid wilde zijn voor de schrijfwedstrijd Junior Journalist van de derde graad basisonderwijs. Dit aanbod deed me een gat in de lucht springen. Natuurlijk was ik bereid!

Leerlingen konden hun fantasie de vrije loop laten in een verhaal over het thema “Feesten”: een verjaardag, een huwelijk, kermis of jaarmarkt… Het mocht als  fabel of sprookje of horrorverhaal verteld worden. Het kon grappig of  waargebeurd zijn of… Kortom alles wat de jury maar kon verrassen. En dat hebben de deelnemers uit Ten Bos (zesdejaars) en Ter Dreef (vijfdejaars) gedaan. Wat was het fijn om de 23 originele invalshoeken van de jonge schrijvers te lezen!

Omdat het de eerste maal was dat Merchtem inschreef voor de wedstrijd, werd er nog niet deelgenomen op nationaal niveau. Integendeel! Opwijk en Merchtem werkten samen en maakten er een verkennende editie van. Volgend schooljaar zetten ze de grote ambitie in. En dat mag want een vijfkoppige jury heeft mooie werkjes gelezen.

 

Voor alle deelnemers waren er  gezonde snoepjes. De jury deelde boeken uit aan de drie toppers van elke school. In Ten Bos kregen Leo, Nona en Julie respectievelijk een derde, tweede en eerste plek.  In Ter Dreef stond Lore op kop, gevolgd door Juliette en Evelien. Zes knappe Junior Journalisten in onze gemeente. Dat belooft voor de toekomst.

 

 

De roman Demon Copperhead van Barbara Kingsolver liet bij mij als lezer een diepe indruk na. Ik wilde de roman absoluut lezen nadat ik in het literair jaaroverzicht 2024 van de krant De Standaard de titel vaak vermeld zag. Het is een omvangrijke roman maar eentje die echt op je leeslijst moet komen.

Waar gaat het over? De protagonist Demon vertelt zijn levensverhaal met humor maar ook schrijnende kwetsbaarheid en rauwe eerlijkheid.  Het is zijn verhaal van armoede, verslaving maar ook van veerkracht. Hoewel Kingsolver zich inspireerde  op David Copperfield van Charles Dickens, verplaatste ze haar verhaal naar een vergeten hoek van Amerika m.n. de Appalachen in Virginia aan het begin van de 21ste eeuw. Net die plaats, die tijd en die sociale problematiek trokken me over de streep om de roman te lezen.

In het Dankwoord  van haar boek vermeldt de auteur waarom ze de roman schreef. “Voor de kinderen die elke dag hongerig wakker worden onder die donkere wolken, die hun familie hebben verloren aan armoede en pijnstillers, wier maatschappelijk werkers hun dossiers steeds weer kwijtraken, die zich onzichtbaar voelen of dat juist zouden willen zijn: dit boek is voor jullie.”

Ondanks de zware thematiek is er ruimte voor hoop en menselijkheid en dat maakt het een literair hoogtepunt. Voor Demon Copperhead ontving Kingsolver de Pulitzer Prize en de Women’s Prize for Fiction 2023.

Op woensdag 19 maart organiseerde de Marnixkring in Dilbeek een lezing met de gerenommeerde auteur Stefan Hertmans.  Schrijfster, filosofe, journaliste Anna Luyten sprak met hem over zijn inzichten in literatuur, zijn leven en zijn schrijverschap. Naast romans zoals Dius, De opgang, De bekeerlinge, Oorlog en terpentijn… heeft Hermans ook essays, poëzie en toneelteksten op zijn naam staan. Hij verweeft daarin persoonlijke elementen met historische en filosofische thema’s. Dat maakt zijn stijl zo bijzonder aantrekkelijk.

Twee leden van de Dilbeekse leesgroep kregen de kans om in dialoog te gaan met de schrijver over zijn meest recente roman Dius.  Dat alles maakte de lezing een inspirerende avond voor het honderdtal aanwezige liefhebbers van Hertmans’ werk en van literatuur in het algemeen. Na de lezing werd in een gezellige sfeer een glaasje aangeboden. Wie wenste kon aanschuiven voor een gesprek met de auteur tijdens de signeersessie.

Donderdag 30 januari 2025 was een belangrijke dag voor wie van poëzie houdt. Dan was het niet alleen Gedichtendag maar ook de start van de Poëzieweek 2025 die t.e.m. woensdag 5 februari 2025 loopt.

Toen ik nog voor de klas stond, begon ik op Gedichtendag elke les Nederlands  met een gedichtenpresentje. Soms bracht ik chocolaatjes mee die omwikkeld waren met poëzie op gekleurd papier of ik presenteerde een reeks best of gedichten of ik stopte gedichten in gebruikte en versierde luciferdoosjes (waar ik een heel jaar voor gespaard had) of ik liet de leerlingen samen een gedicht maken. En natuurlijk hingen er die dag posters met gedichten aan de valven of in de gangen. Als het maar een poëziefeest was. Nu beperk mijn lyrische ijver  zich door een gedicht op sociale media te posten. Maar … dit jaar komt er natuurlijk eentje op mijn blog. Speciaal voor jou.