admin – Pagina 2 – Mijn Verhalen

Kiezen voor de mens

In het Nationaal Park Bosland in Pelt kan je heel wat wandelingen maken tussen het uitgestrekte groen. Een opmerkelijk wandeltraject heet Wandelen met wielen en ligt in de nabijheid van een revalidatiecentrum in Pelt.

Pakkend mooie foto’s worden op verschillende plekken op die route tentoongesteld. Ze nodigen uit tot een rustmoment en interpretatie van de beelden. Die zijn het resultaat van een opleiding die zeven fotografen volgden bij Carla Kogelman. Zij is niet de eerste de beste, want ze was al vaker laureate van fotowedstrijden. Om er maar eentje te noemen: in 2014 won ze bij World Press Photo de eerste prijs in de categorie Observed portrait. Carla Kogelman heeft in haar fotografisch werk vooral oog voor de menselijke kwetsbaarheid. Broosheid en de sterkte die daaruit kan groeien, was dan ook het onderwerp van het traject dat de zeven deelnemers volgden van april tot eind september 2025.

Jean-Paul Van den Abeele was een hen. Hij koos als onderwerp de laatste levensdagen van een resident van een WZC. Het zorgcentrum, bewoner Philippe (een schuilnaam) en zijn familie stemden vanzelfsprekend in met het initiatief. Het werden mooie maar vooral aandoenlijke foto’s van afscheid nemen, loslaten en gemis.

Wil je het parcours nog doen en de overige thema’s verkennen, dat kan tot eind 2026.

Een Booker Prize juweeltje

Ik geef het grif toe. De roman lag al jaren op mijn leestafel en – shame on me – nu heb ik hem pas gelezen. Shuggie Bain is het autobiografisch debuut van Douglas Stuart. Hij werkte tien jaar aan de roman tot die uiteindelijk op de markt kwam in 2020. De eerlijkheid gebiedt me om te zeggen dat het werk voordien door maar liefst 32 uitgevers afgewezen was. Doorzetters winnen en gelukkig maar want in datzelfde jaar werd Shuggie Bain winnaar van de Booker Prize.

Het verhaal is rauw en zwaar en speelt zich af in Glasgow (Schotland), waar de auteur ook opgroeide. De setting in de tijd is eveneens belangrijk voor het verhaal. Tijdens het politieke mandaat van premier Margaret Thatcher in de jaren ’80 werden de Schotse mijnen gesloten, wat enorme werkloosheid en armoede veroorzaakte. Agnes, de moeder van Shuggie kampt in die sociaal moeilijke jaren met een alcoholverslaving. De jonge Shuggie is enorm toegewijd in de zorg voor haar. Hij neemt eigenlijk de rol van ouder op zich en dit ten koste van zijn eigen schoolse opleiding en homofiele identiteitsontwikkeling.

De roman is emotioneel ingrijpend voor de lezer, maar paradoxaal genoeg laat Stuarts realistische stijl en eerlijke autobiografie de geboeide lezer niet los.

Een Siciliaanse zomer

Hartverwarmend was de film Gioia mia van regisseuse Margherita Spampinato zeker en vast.

Het verhaal is ontroerend eenvoudig. De jonge Nico moet de zomervakantie doorbrengen bij zijn oudtante Gela. Ze woont in een appartementsblok in Sicilië waar er ook leeftijdsgenoten van Nico zijn met wie hij niet zo direct contact kan leggen. De verschillen tussen de moderne stadsjongen en de speels-ondeugende jongeren zijn aanvankelijk te groot. Ook met Gela loopt het niet altijd van een leien dakje. Ze is streng, katholiek, en tuk op haar dagelijkse ritme. Dat alles wordt verstoord door een moderne Nico die graag gekluisterd is aan zijn gsm. Althans zo ervaren Gela en haar vriendinnen dat. Stilaan komt Nico te weten dat Gela geleefd heeft met afscheid nemen; iets waar hij op datzelfde moment ook mee te maken heeft. Dat zet de poort open naar wederzijds begrip.

De film is een mooie ode aan de menselijke behoefte om contact te leggen en geeft een prachtig beeld van hoe het leven is in een Siciliaanse traditionele leefgemeenschap. Zeker een aanrader voor wie zin heeft in een hartenbreker.

The Visit, een bijzonder sterke jeugdroman

Laatstejaars van Sint-Donatus Secundair namen opnieuw deel aan de Geschiedenis Olympiade van de Gentse universiteit. Ze deden onderzoek over moedige, plaatselijke verzetslui tijdens W.O.II en maakten er een adembenemende jeugdroman van, die ze bovendien in het Engels schreven. Zo’n vakoverschrijdend project werd een echt bravourestuk!!!

Ik las The Visit in een ruk uit en ik beveel het je ten stelligste aan. Het verhaal begint namelijk ontzettend spannend. Het gaat over bekende verzetslui uit onze gemeente en omgeving. Wat die helden in de oorlog deden, wordt zo geloofwaardig verteld. De aantrekkelijke stijl met korte zinnen en gevatte dialogen neemt je volledig mee in de vertelling. En geen nood… je valt absoluut niet over het gebruik van een vreemde taal i.c. Engels. Ten slotte maken een knappe structuur en mooie illustraties het boek echt af.

Heerlijk dat jongeren interesse hebben voor oorlogsfeiten die decennia terug dagelijks terreur zaaiden. Bemoedigend dat ze echte helden erkennen of zoals ze schrijven: ‘Real courage does not always come from soldiers. Sometimes it comes from ordinary people who simply choose to do the right thing.’ Proficiat aan de begeleidende leerkrachten, mevrouw L. Hoste (geschiedenis) en mevrouw K. Bertels (Engels) en natuurlijk een dikke pluim voor de jonge onderzoekers, auteurs en tekenaar.

Kunst van Amerika in MAS

Op de 8ste verdieping van het Museum aan de Stroom (MAS) vind je prachtige kunstvoorwerpen in goud, jade, steen textiel en schelp. Ze getuigen van het vakmanschap van de bewoners van Amerika van voor 1500. De collectie Kunst van Amerika bevat meer dan 400 voorwerpen die oorspronkelijk de eigendom waren van Dora Janssen-Arts. Ze schonk alles aan de stad Antwerpen en zo kan elke MAS-bezoeker genieten van deze topstukken.

De geschiedenis van de nieuwe tijd interesseerde me mateloos. Het leerplan geschiedenis van het vierde jaar secundair adviseerde om projecten uit te werken en die kans greep ik met beide handen. Het thema was snel gevonden m.n. de veroveringstochten van de conquistadors en het dagelijks leven van de precolumbiaanse volkeren. Reden genoeg om in mijn vrije tijd een bezoek aan Kunst van Amerika in het MAS te plannen. Wat weten we toch weinig van deze oude beschavingen! Telkens is het een pure ontdekking van feiten. Ik laat er een aantal op je los.

De tijd werd beleefd als cyclisch, als een kringloop van seizoenen. De natuur was heilig en speelde een belangrijke rol. Dieren, planten, natuurverschijnselen werden gekoppeld aan goden en geesten van voorouders. Nieuw leven kon dan ook pas ontstaan uit de dood, net als in de natuur. Volgens de oorspronkelijke bewoners van Midden-Amerika en de Andes zorgden de goden voor de mensheid in ruil voor giften. Bij het ontstaan van de wereld hadden de goden immers zichzelf geofferd om de mens te laten leven. Door aan hen mensen of bloed te offeren bleef de balans in de wereld behouden. Het was de garantie op nieuw leven voor mens, dier en plant. Dat die offergaven van mensenlevens redelijk beschaafd gebeurden, kon worden afgeleid uit de smiling face-figuren die gevonden werden aan de oostkust van Mexico. Mogelijk stellen de beeldjes mannen en vrouwen voor die eerst werden gedrogeerd, zich vervolgens lachend overgaven aan muziek en dans maar uiteindelijk ritueel werden onthoofd.

Hoofdtooi met dierenschedel, bont, veren, hout, wol en haar

Wat was het meest kostbare materiaal uit die tijd? Dora Janssen viel figuurlijk voor alles wat blonk. De goed gevulde juwelenkasten met gouden sieraden zijn daar een bewijs van. Het valt in de sieradencollectie op hoe bedreven de precolumbiaanse goudsmeden wel waren. Anderzijds was er jade, een zeldzaam gesteente. De Olmeken en Maya’s maakten er beelden en juwelen van. De groenblauwe kleur was voor hen het symbool voor water en nieuwe plantengroei. Deze siervoorwerpen waren enkel bestemd voor de Mayavorsten en hun hofhouding. Zij waakten immers over de vruchtbaarheid van natuur en mens en droegen daarom veel jade juwelen. Voor de volkeren uit de Andes waren weefsels van katoen, veren en wol waardevoller dan goud. Veren van felgekleurde vogels uit het tropisch regenwoud, wol van lama’s en alpaca’s uit de bergen werden omgetoverd tot complexe en kleurrijke kunstwerkjes. Ze werden meegegeven in het graf van de overledene. Door de droge woestijngrond lijken ze 2000 jaar later nog als nieuw.

Er is nog veel werk aan de wetenschappelijke winkel om dit erfgoed te begrijpen. De meeste volkeren uit Amerika hadden geen schrift waardoor er weinig geschreven informatie is. Vele inboorlingen stierven want de conquistadors brachten Europese ziekten met zich mee. Kroniekschrijvers uit Europa waren in hun geschriften vooral beïnvloed door het geloof en de hebzucht van de Europese vorsten. En de collectie van Dora Janssen-Arts is gekocht in kunsthandels en niet verworven via de plaatselijke bevolking. Zo is er een gemis aan contextuele informatie.

Nieuwe onderzoekstechnieken zullen in de toekomst allicht ingezet worden om objecten te dateren of om de productiewijze van voorwerpen te achterhalen. Ook een bezoek aan de expo in het MAS is al een kleine stap in de goede richting van kennis en ontdekking. (Met dank voor de informatie van de curatoren en onderzoekers.)

Wedergeboorte van groot talent

Hugo Claus schreef in 1988 de monoloog Gilles!. Hij maakte dit werk speciaal voor de grootmeester van het theater, Jan Decleir. Die trok toen naar de theaterzalen met een urenlange monoloog, geregisseerd door Claus zelf.

37 jaar later acteert Decleir in een remake van de monoloog. Die ingekorte versie kadert in Bye Bye Bourla, een festival van het Toneelhuis naar aanleiding van de restauratie van de Antwerpse schouwburg. Gilles! is het verhaal van Gilles de Rais, een schatrijke Franse maarschalk uit de 15de eeuw en medestander van Jeanne d’Arc in de Honderdjarige Oorlog. Hij was ook de allereerste seriemoordenaar van tientallen kinderen. In de monoloog Gilles! verantwoordt hij zich voor de misdaden die hij beging. Hij doet dit voor een kerkelijk tribunaal. Speciaal aan de voorstelling is dat de toeschouwers er deel van uitmaken. Ze krijgen allerlei vragen van acteur Decleir over de delicten, net als in een echte rechtszaak. Die moeten ze niet beantwoorden, want het zijn uitgesproken gedachten van Gilles zelf.

De nu 79- jarige Jan Decleir vertolkt op meesterlijke wijze de rol van beschuldigde. Hij beweegt amper op het podium. Gezeten op een stoel en gekleed in bruin pak doorbreekt hij voortdurend de vierde wand in zijn apologie. Het publiek is anderhalf uur muisstil. Decleir vertelt zwaarmoedige en cynische verhalen over zijn verdorven grootvader en over de duivel Barron. Zij hebben Gilles gemaakt tot wie hij is. In een prachtige taal, met een alleszeggende mimiek, kortom een algehele uitstraling is en blijft Jan Decleir een iconisch acteur. Hij deed het toch maar op 79! Een staande ovatie was meer dan verdiend.

Marty Supreme is grenzeloos ambitieus

Regisseur Josh Safdie maakte met de film Marty Supreme geen waarheidsgetrouwe biopic van de Joods-Amerikaanse tafeltennislegende Marty Reisman. In de film die zich afspeelt begin jaren ’50 heet deze Amerikaanse kampioen Marty Mauser en wordt hij vertolkt door Thimothée Chalamet. Zeven jaar lang bereidde Chalamet zich voor op zijn rol als tafeltennisser. Hij leerde uitstekend met het batje en balletje omgaan en doet dan ook de meeste stunts zelf. Dit is wel een bravourestuk.

In een kritisch artikel van Vrt Nws wordt echter een iets minder fraai beeld opgehangen van de film. ‘Marty Supreme is een film over een oplichter die alle morele codes overboord gooit om zijn doel te bereiken. Onderweg raakt de film aan thema’s als ambitie, identiteit, racisme, kapitalisme, etniciteit, macht en de kostprijs van de American Dream. Maar dan wel rakelings, want de film raast met zo’n rotvaart voorbij dat stilstand geen optie is.’ 2,5 uur lang moet je die snelheid en veelheid aan thema’s en subthema’s verwerken en dat vergt energie en die miste ik al na een uurtje kijken. Maar ik wil niet zeuren, want Chalamet zit in elke kleine scène en op zich is dat al een Oscar waard. Jammer genoeg bleef het bij een nominatie voor beste acteur in de hoofdrol. Ook de andere 8 nominaties van Marty Supreme vingen bot.

Zelfs niet met de hakken over de sloot

Bij de samenstelling van mijn abonnement in CC Strombeek koos ik zonder enige twijfel voor de theaterspecial Jens Dendoncker over de Romantiek. De redenen voor mijn keuze waren legio: enerzijds dacht ik aan zijn voortreffelijke optredens als stand-up comedian en zijn tv-rollen in amusementsprogramma’s. Anderzijds las ik in de theateraankondiging van het CC dat hij: ‘in deze show met zijn gekende enthousiasme het publiek op sleeptouw zou nemen door een van de wildste hoofdstukken uit de kunstgeschiedenis: de Romantiek!’ Dat was voldoende voor mij om hoge verwachtingen te koesteren.

Begin maart las ik in De standaard een negatieve recensie over de show. Recensente Liv Laveyne gaf haar beoordeling de titel ‘Zelfs een confettikanon kan het niet verdoezelen: de nieuwe show van Jens Dendoncker is een sof.‘

Nu ik gisteren de voorstelling zag, deel ik het standpunt van Liv Laveyne. Wat ik voorgeschoteld kreeg, was een klassieke presentatie bestaande uit zeven hoofdstukjes. Die waren inhoudelijk te weinig gestoffeerd om te begrijpen wat de Romantiek nu precies is. Die stijlrichting is meer dan het verhaal van Frankenstein of de symboliek van geportretteerde hondjes en tetten (met excuus voor het door Dendoncker vaak gebruikte woord).

Om zijn saaie lezing een beetje behapbaar te maken voor de toeschouwers gebruikte hij een aantal grappen over Ruben Van Gucht en Siegfried Bracke. Ook laste hij een sensueel filmpje in met een schaars geklede Véronique De Kock. Vanop een bed met satijnen lakens legde ze uit hoe het koninkrijk België ontstond. Van didactische omkadering gesproken! Om de toeschouwers actief bij de les te houden, werd op een onverwacht moment zelfs een confettikanon in werking gezet. Nadien splitste Dendoncker het publiek op in twee groepen om een revolte na te spelen. Zo mochten we als toeschouwers vanop onze veilige zitjes deelnemen aan een waar re-enactment. We speelden een kleine revolutie na. De helft van het publiek vertolkte de Franse bourgeoisie die het moest opnemen tegen de Parijse vrienden van Victor Hugo. Tijdens de opvoering van Victor Hugo’s toneelstuk Hermani namen beide sociale groepen het eertijds tegen elkaar op. Dendoncker regisseerde en vuurde de twee groepen uit het publiek aan om zo luid mogelijk te schreeuwen, tieren en roepen. Zo moet de revolte wellicht geweest zijn??? Althans het was de bedoeling om het publiek dit te laten naspelen. OMG, OMG!

Schoenmaker blijf bij je leest! Een stand-up comedian is niet de gedroomde leraar kunstgeschiedenis en omgekeerd is een leraar kunstgeschiedenis niet de beste stand-up comedian. Laat dit duidelijk zijn! Mijnheer Dendoncker, het is tijd om je talenten als stand-up comedian in ere te herstellen en er geen geflopt lesje esthetica van te maken!

De laatste walvis

Björn Soenens was jarenlang VRT-correspondent in de Verenigde Staten. Hij hield er de vinger aan de pols tijdens de ambtstermijnen van twee presidenten: Donald Trump en Joe Biden. Om degelijke berichten te registreren, reisde hij door de vele staten en nam talrijke interviews af. Zo puzzelde hij scherpe analyses en leuke anekdotes bij elkaar. Hij schreef er boeken over zoals De laatste walvis, zijn zesde diepgravend relaas over de Amerikaanse geschiedenis. De bibliotheek van Asse nodigde hem uit voor een auteurslezing met dezelfde naam als het boek. Twee uur lang vertelde Soenens over zijn ervaringen. Hij sprak beknopt over de VS-geschiedenis van de voorbije decennia, maar uitvoerig over de tweede ambtstermijn van Donald Trump.

Ik was naar de voordracht gegaan met drie vragen in het achterhoofd. Wat zullen de gevolgen zijn van de midterm polls 2026 voor de Amerikaanse politiek? Waarom begon Trump zo snel en heftig aan een oorlog met Iran? Zal het hem lukken mits wetswijziging om een derde ambtstermijn te verwerven. Het waren ook drie vragen die het publiek aan Björn Soenens voorlegde. De auteur, die de gave van het woord heeft, beantwoordde ze uitvoerig en vooral geruststellend.

Humor is overwonnen verdriet

KARL – Israël gebruikt honger als oorlogswapen Trends ’25

Het Cartoonfestival in het Cultuurcentrum Scharpoord in Knokke is altijd een beetje kijken naar het “lelijke” op deze aardbol. Een van de cartoonisten, Karl Meersman omschrijft het doel van cartoons met een treffende quote: Humor is overwonnen verdriet. Onder de artiestennaam KARL is Meersman bekend met zijn karikaturen en portretten voor de bladen Trends (sinds 1987) en Focus Knack (sinds 2002).

Het tekenen van cartoons en politieke spotprenten is altijd belangrijk geweest in vrije samenlevingen. Met humor, overdrijving, satire kan de cartoonist politieke, religieuze of culturele gevoeligheden bespreekbaar maken. Maar in onze tijdens wordt dat voor tekenaars meer dan gevaarlijk. Door de sociale media kunnen spotprenten in een mum van tijd over de hele wereld verspreid worden. Wie de bedoeling van de cartoon niet ten volle begrijpt, kan zich bedreigd voelen en online haatcampagnes starten. Bepaalde cartoonisten hebben zelfs te maken gehad met doodsbedreigingen of aanslagen. Toch blijven cartoonisten hun taak belangrijk vinden.

Satire hoort nu eenmaal bij democratie en persvrijheid. De reacties over cartoons tonen niet alleen hoe gepolariseerd onze wereld is maar ze maken ook duidelijk dat vrijheid broos is. Daarom krijgen cartoons best een plaats in de geschreven media en natuurlijk in festivals en exposities.