Vergeten stuk geschiedenis

© hollywoodtimes.net

Orphan (Árva in het Hongaars) is geregisseerd door László Nemes en ging in 2025 in première op het Filmfestival van Venetië. Het is een rauwe maar indrukwekkende bioscoopfilm.

De hoofdpersoon is Andor, een 12-jarige jongen die samen met zijn moeder Klára in Boedapest woont. De stad is ruïneus na de Tweede Wereldoorlog en de Hongaarse Revolutie uit de jaren ’50. Andor heeft het in die omgeving niet gemakkelijk. Er heerst repressie en geweld. Maar er is ook zijn persoonlijke zoektocht. Al jaren wil hij zijn vader Hirsch terugvinden. Die verdween in de pogrom van Wereldoorlog II. Hij idealiseert hem als perfecte papa. Het noodlot slaat echter toe met de komst van  Berend, een ruwe man van het platteland die blijkbaar gelinkt is aan het mysterieuze verleden van zijn moeder. Hij beweert Andors vader te zijn en dit maakt de adolescent verward, angstig en kwetsbaar.

Orphan greep me naar de keel omwille van de beklemmende sfeer en de historische context. Door op 35mm te filmen laat deze coming-of-age prent een sterk visuele indruk na. Vanaf het begin wordt de kijker bovendien in een ongemakkelijke sfeer ondergedompeld door het verhaal over verlies, eenzaamheid en trauma.

Liefde voor het lot

Met try-outs van zijn nieuwste zaalshow Amor Fati doorkruist Jan Jaap van der Wal momenteel Vlaanderen. Ik zag de show in CC Strombeek en het was een verduiveld knappe productie.

De Latijnse titel Amor Fati betekent Liefde voor het lot en daarmee verwijst van der Wal naar het lot dat hem tien jaar geleden naar Vlaanderen bracht. Hij verhuisde vanuit Nederland naar Antwerpen. Dat betekende een heuse aanpassing aan de Vlaamse cultuur. Nochtans spreken Nederlanders en Vlamingen dezelfde taal. Of niet??? De show begon daarom met een ironische knipoog naar hoe Vlamingen een gesprek met een onbekende beginnen. Van der Wal imiteerde ‘ja ja’ in alle toonaarden. Herkenbaar en grappig voor de toehoorders. De sfeer was dan ook dadelijk gezet.

Nadien volgde een salvo van grappen en grollen over waar het misloopt in Vlaanderen. Van der Wal laste ze aan elkaar met een stevige glimlach en een grote dosis zelfrelativering. Je herkent hem dan ook als ervaren rot in de comedywereld. 30 jaar op de planken zijn niet weg te cijferen.

Ik vertel niet alles, maar het slot van de show was grandioos. Even een tip van de sluier oplichten. Er is een dialect dat hij maar niet onder de knie kan krijgen nl. het  West-Vlaams. Dus maakte hij een schitterende parodie om de stand-up comedians uit het westelijke landsdeel uit te beelden. Niet enkel het oor, ook het oog kreeg heel veel!. Meer wil ik niet spoilen, maar ik raad je aan om een ticket te kopen voor Jan Jaap op zijn best.