Laatstejaars van Sint-Donatus Secundair namen opnieuw deel aan de Geschiedenis Olympiade van de Gentse universiteit. Ze deden onderzoek over moedige, plaatselijke verzetslui tijdens W.O.II en maakten er een adembenemende jeugdroman van, die ze bovendien in het Engels schreven. Zo’n vakoverschrijdend project werd een echt bravourestuk!!!
Ik las The Visit in een ruk uit en ik beveel het je ten stelligste aan. Het verhaal begint namelijk ontzettend spannend. Het gaat over bekende verzetslui uit onze gemeente en omgeving. Wat die helden in de oorlog deden, wordt zo geloofwaardig verteld. De aantrekkelijke stijl met korte zinnen en gevatte dialogen neemt je volledig mee in de vertelling. En geen nood… je valt absoluut niet over het gebruik van een vreemde taal i.c. Engels. Ten slotte maken een knappe structuur en mooie illustraties het boek echt af.
Heerlijk dat jongeren interesse hebben voor oorlogsfeiten die decennia terug dagelijks terreur zaaiden. Bemoedigend dat ze echte helden erkennen of zoals ze schrijven: ‘Real courage does not always come from soldiers. Sometimes it comes from ordinary people who simply choose to do the right thing.’ Proficiat aan de begeleidende leerkrachten, mevrouw L. Hoste (geschiedenis) en mevrouw K. Bertels (Engels) en natuurlijk een dikke pluim voor de jonge onderzoekers, auteurs en tekenaar.
Op de 8ste verdieping van het Museum aan de Stroom (MAS) vind je prachtige kunstvoorwerpen in goud, jade, steen textiel en schelp. Ze getuigen van het vakmanschap van de bewoners van Amerika van voor 1500. De collectie Kunst van Amerika bevat meer dan 400 voorwerpen die oorspronkelijk de eigendom waren van Dora Janssen-Arts. Ze schonk alles aan de stad Antwerpen en zo kan elke MAS-bezoeker genieten van deze topstukken.
De geschiedenis van de nieuwe tijd interesseerde me mateloos. Het leerplan geschiedenis van het vierde jaar secundair adviseerde om projecten uit te werken en die kans greep ik met beide handen. Het thema was snel gevonden m.n. de veroveringstochten van de conquistadors en het dagelijks leven van de precolumbiaanse volkeren. Reden genoeg om in mijn vrije tijd een bezoek aan Kunst van Amerika in het MAS te plannen. Wat weten we toch weinig van deze oude beschavingen! Telkens is het een pure ontdekking van feiten. Ik laat er een aantal op je los.
Glimlachend de dood tegemoet
De tijd werd beleefd als cyclisch, als een kringloop van seizoenen. De natuur was heilig en speelde een belangrijke rol. Dieren, planten, natuurverschijnselen werden gekoppeld aan goden en geesten van voorouders. Nieuw leven kon dan ook pas ontstaan uit de dood, net als in de natuur. Volgens de oorspronkelijke bewoners van Midden-Amerika en de Andes zorgden de goden voor de mensheid in ruil voor giften. Bij het ontstaan van de wereld hadden de goden immers zichzelf geofferd om de mens te laten leven. Door aan hen mensen of bloed te offeren bleef de balans in de wereld behouden. Het was de garantie op nieuw leven voor mens, dier en plant. Dat die offergaven van mensenlevens redelijk beschaafd gebeurden, kon worden afgeleid uit de smiling face-figuren die gevonden werden aan de oostkust van Mexico. Mogelijk stellen de beeldjes mannen en vrouwen voor die eerst werden gedrogeerd, zich vervolgens lachend overgaven aan muziek en dans maar uiteindelijk ritueel werden onthoofd.
Etalagekast met sieradenHoofdtooi met dierenschedel, bont, veren, hout, wol en haar
Wat was het meest kostbare materiaal uit die tijd? Dora Janssen viel figuurlijk voor alles wat blonk. De goed gevulde juwelenkasten met gouden sieraden zijn daar een bewijs van. Het valt in de sieradencollectie op hoe bedreven de precolumbiaanse goudsmeden wel waren. Anderzijds was er jade, een zeldzaam gesteente. De Olmeken en Maya’s maakten er beelden en juwelen van. De groenblauwe kleur was voor hen het symbool voor water en nieuwe plantengroei. Deze siervoorwerpen waren enkel bestemd voor de Mayavorsten en hun hofhouding. Zij waakten immers over de vruchtbaarheid van natuur en mens en droegen daarom veel jade juwelen. Voor de volkeren uit de Andes waren weefsels van katoen, veren en wol waardevoller dan goud. Veren van felgekleurde vogels uit het tropisch regenwoud, wol van lama’s en alpaca’s uit de bergen werden omgetoverd tot complexe en kleurrijke kunstwerkjes. Ze werden meegegeven in het graf van de overledene. Door de droge woestijngrond lijken ze 2000 jaar later nog als nieuw.
Er is nog veel werk aan de wetenschappelijke winkel om dit erfgoed te begrijpen. De meeste volkeren uit Amerika hadden geen schrift waardoor er weinig geschreven informatie is. Vele inboorlingen stierven want de conquistadors brachten Europese ziekten met zich mee. Kroniekschrijvers uit Europa waren in hun geschriften vooral beïnvloed door het geloof en de hebzucht van de Europese vorsten. En de collectie van Dora Janssen-Arts is gekocht in kunsthandels en niet verworven via de plaatselijke bevolking. Zo is er een gemis aan contextuele informatie.
Nieuwe onderzoekstechnieken zullen in de toekomst allicht ingezet worden om objecten te dateren of om de productiewijze van voorwerpen te achterhalen. Ook een bezoek aan de expo in het MAS is al een kleine stap in de goede richting van kennis en ontdekking. (Met dank voor de informatie van de curatoren en onderzoekers.)
Ik las The Visit in een ruk uit en ik beveel het je ten stelligste aan. Het verhaal begint namelijk ontzettend spannend. Het gaat over bekende verzetslui uit onze gemeente en omgeving. Wat die helden in de oorlog deden, wordt zo geloofwaardig verteld. De aantrekkelijke stijl met korte zinnen en gevatte dialogen neemt je volledig mee in de vertelling. En geen nood… je valt absoluut niet over het gebruik van een vreemde taal i.c. Engels. Ten slotte maken een knappe structuur en mooie illustraties het boek echt af.
