Maand: april 2026

Dimitri Leue is niet aan zijn eerste fantasievolle verhaal toe. Vorig seizoen schreef hij Van den vos die amoc maecte, een prettig gestoorde bewerking van Van den Vos Reynaerde. Nu herneemt hij de vertelvoorstelling Lodewijk, de koningspinguïn. Met dit gevoelige verhaal wil hij een oproep doen om iedereen die een beetje anders is respectvol te behandelen en niet uit te sluiten.

Het gelijknamige boek en de theaterversie zijn beide bedoeld voor een doelgroep van 8+. De eerste opvoeringen dateren van 20 jaar terug. Ik maakte de podiumherneming  mee met 300 leerlingen uit het derde en vierde leerjaar. Die zagen en hoorden een gevoelig sprookje met Leue in de hoofdrol als verteller en met muzikale composities van Benjamin Boutreur. Zijn muziek geeft treffend de sfeer van het verhaal weer: soms klinkt het dreigend, soms swingend of met rock-‘n-roll. Leue moedigt de jongeren aan met handgeklap en zonder twijfel bootsen ze dat snel en heftig na. Dan wordt het weer bloedernstig want tussendoor vertelt hij het verhaal. Met die opeenvolging van muziek en vertelling lukt het hem om de aandacht van de jongeren bij de plotwendingen te houden.

Het verhaal is simpel. Lodewijk is een twijfelaar en dromer die wil vliegen. Maar dat kunnen pinguïns niet. Die waanzinnige wens wordt de start van discussies tussen voor- en tegenstanders van de vlieggrage Lodewijk. En om het spannend te maken wordt hij zelfs verbannen. Hoe het uiteindelijk afloopt, vind je hier niet terug. Maar de les die Leue wil voorhouden aan het jonge publiek, hebben ze wel gesnapt.

Met liedjes, met veel pinguïnmanieren en een rokkostuum gelijkend op een pinguïn, met woordspelingen en grappen is dit een feelgood familie- of schoolvoorstelling.

Uit een wetenschappelijk programma leerde ik dat baby’s visueel sterker ontwikkeld zijn dan adolescenten en volwassenen. Dat bleek uit een experiment waarin een zestal aapjes die op een rij zaten door de baby’s als verschillend herkend werden. De baby’s merkten immers kleine verschillen op tussen de dieren. Hoe ouder de mens wordt, hoe minder hij in staat is om verscheidenheid te herkennen.

Ik dacht aan dit experiment toen ik als vrijwilliger van CC Strombeek het circustheater Be kind voor kleintjes van 6 tot 18 maanden bijwoonde. Be Kind is een prachtige voorstelling gemaakt door Emilie Weisse. Zij volgde dans aan de balletacademie in Cannes en ze richtte in 2001 het Emilie Weisse Circustheater op. Be Kind is haar eerste voorstelling en is een geweldig succes.

Twee circusartiesten, Joris de Jong en Jorga Lok maken 30 minuten lang een zintuiglijke reis voor de kleintjes en hun ouders. De voorstelling start met zacht vogelgezang en dan wordt het een feest van acrobatie, jongleren, spelen met krakend papier of (lichtgevende) ballen. De kleintjes kijken minutenlang gebiologeerd toe hoe de twee acrobaten interacteren. Dan kruipt er eentje op weg naar het speelveld, een tweede volgt en heel snel zijn er tien prutsen spontaan in interactie met de  artiesten. Dat zorgt voor hartverwarmende momenten. Er zijn geen huilbuien, wel  concentratie en interesse van de kleine ukjes.

Hoe kwam Emilie Weisse tot dit circustheater voor baby’s? Ze zag een documentaire over babybreinen en ging aan de slag met psychologe Sabine Hunnius, directeur van het Baby & Child Research Center en hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Voor hun samenwerking ontvingen beide dames de Mingler Scholarship. Het resultaat is een voltreffer voor iedereen vanaf zes maanden en ouder.

Rudi Vranckx is een Belgisch oorlogsjournalist op rust. Gedurende 35 jaar volgde hij voor de VRT oorlogen en conflicten en maakte hij documentaires voor Canvas. Nu hij met pensioen is, trekt hij door Vlaanderen met 25 voorstellingen van Door de ogen van. Hij wordt vergezeld door opmerkelijk goede muzikanten.

Hij vertelt over oorlogsgebieden waarin moeders, kinderen en anderen  in de moeilijkste omstandigheden boven zichzelf uitstijgen. Elk verhaal wordt met  muziek afgesloten of met gesproken liedtekst. Dat verhoogt reflectie bij de toeschouwers na het beluisteren van de indrukwekkende en aangrijpende verhalen. Een van de meest pakkende momenten van de avond vond ik het telefonisch gesprek van het zesjarige meisje Hind Rajab met de hulpverleenster van de Rode Halve Maan. Haar familie was, op weg naar een veilige plek, in handen gevallen van Israëlische soldaten. Zij was de enige overlevende van die aanval. De dialoog snijdt je door het hart en eindigt met het zinloos en brutaal vermoorden van Hind. Dan volgt stilte.

Rudi Vranckx neemt geen blad voor de mond en toont de schuldige politieke leiders uit de VS, Rusland en Israël. Hij wil niet dat we wegkijken, dat we gedachteloos gehoorzaam worden en zinloos geweld en het kwaad banaliseren. Dat is precies zijn bedoeling met Door de ogen van. Hij voert ons met zijn verhalen ‘…naar de bergen van Afghanistan, de woestijn in Afrika of de soeks van Bagdad op zoek naar opmerkelijke vrouwen en kinderen. Sommige zijn helden, andere slachtoffers. Jong of oud, moedig of wild. In al die decennia heb ik er velen ontmoet. En nooit vergeten. Dit wordt een tocht in woord, beeld en muziek, zelfs als die verboden was. Want vergis u niet. De geschiedenis vergeet ze maar al te graag, wij niet.’ 

Ik ga graag naar de comedyshows van Erhan Demirci. Hij vertelt zijn verhalen altijd op rustige, relativerende wijze en besluit ze met een onverwacht grappig einde.

Met de nieuwste show Made in cité is het anders. In zijn vier vorige avondvoorstellingen plukte hij hoofdzakelijk entertainment uit het leven zoals het is voor iedereen. Nu brengt hij een eerbetoon aan de streek waar hij opgroeide, Limburg. Hij vertelt over zijn kinderjaren als citératje, over zijn hardwerkende vader en zorgzame maar strenge moeder, over de familiereizen met de auto en zijn vader die in de wagen rookte als een Turk, over de wasbeurten thuis in de tobbe… Dat alles vormde zijn blik op de wereld. Die kijk op zijn jeugd brengt hem naar de toekomst in Molenbeek bij de Gen Z-generatie. Dat zijn de jongeren geboren tussen 1997 en 2012. Thuis heeft Erhan Demirci twee zonen, twee Gen Z’tjes. Ze zijn verknocht aan hun gsm, beseffen niet wat hard werken is, ontspannen zich mateloos, voelen nu al de toekomst aan hun voeten… Welke verrassingen die toekomst met zich meebrengt, daar maakt hij zich geen zorgen over, maar wel goede grappen. Ze zijn immers zijn oogappels.

Net die vertederende verhalen over vroeger en nu, meesterlijk verteld met een komisch sausje besprenkeld, maken je avond onvergetelijk.