Sorry Adam, sorry Eva

Adam en Eva zeggen sorry is een voorstelling waarin Tom Van Dyck en Alice Reijs samen op de scène staan. En dat doen ze voor het eerst, hoewel ze sinds lang een acteurskoppel zijn in het echte leven. Ze brengen samen een huwelijksdrama op de planken gebaseerd op het oudste Bijbelse verhaal waarin de verleiding voor de  appel een einde maakte aan het geluk in het hof van Eden.

In de voorstelling wil het koppel weten wie na het appelincident de verantwoordelijkheid draagt voor de chaos in onze samenleving. Met andere woorden: wie veroorzaakte oorlogen, klimaatverloedering, sociale ongelijkheid, dictaturen…  Een rechtszaak zal dat beslechten. Ze verschijnen er in veelzeggende outfit. Adam draagt een zakelijk pak en beticht zijn eega van poging tot doodslag, want hij kreeg een appel naar zijn hoofd gegooid.  Eva straalt in een modieuze jurk met vuurrode hartjes. Ze is vurig van tong en beschuldigt Adam van emotionele verwaarlozing. Het decor is niet dat van een doorsnee rechtszaal. Integendeel! Een stelling is voorzien van een veertigtal schelphoorns en daarnaast valt een grote drukknop op. Die rekwisieten zijn functioneel tijdens de juridische pleidooien van Adam en Eva. Een rechter ontbreekt op scène, maar is wel aanwezig met de off screen stem van Koen De Graeve (die trouwens de regie deed). Niet zonder moeite probeert de rechter de beledigingen van de echtelieden in goede banen te leiden. De schelphoorn uit het decor zouden daarvoor een ideale geluidsversterking zijn. Als de wederzijdse beschuldigingen te gortig worden, kan elke partij met een druk op de knop de verwijten stoppen. Kortom, kledij, decor en stem passen perfect bij het proces dat gevoerd wordt.

Toch komen beide partijen op het einde tot een wederzijds sorry en dat zorgt ervoor dat het publiek met een goed gevoel de theaterzaal verlaat. Nog een weetje: Van Dyck en Reijs werken aan een huwelijkstrilogie op de planken en Adam en Eva zeggen sorry is daarvan deel 1. Ik durf nu al te voorspellen dat de twee andere verhalen even sterk gesmaakt zullen worden.

Maria is terug

Vooraleer het oude kloostergebouw op de Markt in Merchtem met de grond gelijk werd gemaakt, was het Mariabeeld uit de gevelnis verwijderd. Het bleek in slechte staat. Daarom besliste het schoolbestuur om het te laten restaureren door een kunstenaar-vakman. Een hele tijd was de madonna bijgevolg in het straatbeeld spoorloos en bij de inwoners zorgde dat toch wel voor ongerustheid. Het was immers een van de stopplaatsen tijdens de jaarlijkse Weg-om. Wat nu???

Het antwoord is er sinds kort: Maria is terug. Tijdens de grondige restauratie werden breukjes en scheurtjes weggewerkt. Bij onderzoek van het kleurpalet stootte de kunstenaar op de oorspronkelijk verflaag. De mantel van het oude beeld was overschilderd in vaalwit maar bleek van oudsher blauw. Die tint werd opnieuw aangebracht. Het resultaat is verbluffend.

Tijdens de Lichtmisviering 2026 wordt het beeld gezegend en dan krijgt het opnieuw een mooie plaats in een nieuwe gevelnis. Eind goed, al goed en mooi.

 

Eigenlijk moet je ja zeggen voor dit cabaret

Nieuwe cabaretiers ontdekken is altijd verrassend. En dat was het ook met de solovoorstelling Ik had eigenlijk nee moeten zeggen van Maarten Westra Hoekzema in CC Strombeek.

© maartenwestrahoekzema.com

Zijn cabaret is eigenlijk een netjes gestructureerd verhaal. Maarten wordt vader  op iets gevorderde leeftijd en dat heeft gevolgen. Is hij klaar voor het vaderschap? Verdient hij voldoende met zijn solotheater? Hoe vertelt hij aan familie en vrienden – zoals de luidruchtige Bart en de non-binaire René –  dat er een baby op komst is? Hoekzema vertelt magistraal hoe hij elk van die uitdagingen aanpakt. Hij doet dat als begenadigd verteller met uitgesproken lichaamstaal (namelijk een dialoog met zijn buikvet) en interactie met het publiek (als toevallig de beltoon van een gsm rinkelt). Zo houdt hij de aandacht van het publiek vast. De kers op zijn taart is dat hij alle anekdotes uit zijn verhaal afsluit met: ‘Toen had ik eigenlijk nee moeten zeggen.’

Laat dat  je voornemen niet zijn. Zeg ja en ga zeker naar deze prettig gestoorde cabaretmonoloog.

Over de onvoorwaardelijke liefde van een hond

Zijn geur na de regen is een roman van de Franse auteur, gymleraar en alpinist Cédric Sapin-Defour. De Spaanse tekenaar, José Luis Munuera maakte er een stripvertekening van. En wat voor een!

In beide gevallen wordt het het verhaal verteld van de liefde van een man, Cédric en zijn Berner senner, Ubac. Gedurende 13 jaar zijn ze onafscheidelijk en delen alle intense momenten van geluk, bekommernis, avontuur. Tot de dood van Ubac een einde maakt aan hun samenzijn en er enkel nog herinneringen overblijven. Die zijn zoals de geur van een hond, zelfs na de regen.

De strip is een hebbeding niet enkel omwille van de prachtige tekeningen maar ook omdat het een poëtische vertelling is van de onvoorwaardelijke liefde van een hond.

Hamnet en Hamlet

De Ierse schrijfster, Maggie O’Farrell, publiceerde in 2020 de historische roman Hamnet gebaseerd op het leven en overlijden aan de pest in 1596 van Hamnet, de elfjarige zoon van William Shakespeare. Het werd een verhaal van verlies, rouw en veerkracht. Het boek won onder andere de Women’s Prize for Fiction en dat verwondert me niet want het is een echte pageturner.

Het werk mag niet gelezen worden als een biografie van Shakespeare. Er is namelijk zo weinig geweten over het leven van de grote schrijver dat het voor O’Farrell makkelijk was om de realiteit te kneden naar eigen hand. In de roman vermeldt ze zelfs de naam William Shakespeare niet, maar omdat ze het verhaal situeert in Stratford en in het theater in Londen, weet de lezer spoedig over wie het gaat. Het onderwerp van Hamnet is ruimer en zelfs pakkend: hoe verwerken mama Agnes (in werkelijkheid heette de moeder Anne Hathaway) en papa William de dood van hun zoontje. Agnes verbijt haar verdriet thuis en in de natuur. Ze was onderlegd in de kracht van kruiden en had geprobeerd Hamnet met de krachten van de natuur te redden maar dat is haar niet gelukt. Bovendien vertoeft William lange tijd in Londen en is Agnes eenzaam en dat bemoeilijkt het aanvaarden van de dood van Hamnet. William resideert als schrijver en acteur in het Londense theatermilieu. De lezer beseft dan ook snel dat Agnes en William in hun rouwbeleving elkaar kwijtspelen. Pas na vier jaar ontdekt Agnes in Londen dat haar man zijn verdriet een plaats gaf in het ontstaan en de opvoering van de tragedie Hamlet.

Voor de verfilming van de roman schreef de Chinees-Amerikaanse Chloé Zhao samen met Maggie O’Farrell het scenario. Zhao is geen onbekende in de filmwereld. Ze verdiende haar sporen al in 2021 met de dramafilm Nomadland waarmee ze de Oscar voor de beste regie en beste film wegkaapte. Vooral de vertolking in Hamnet van Jessie Buckley in de rol van Agnes is bijzonder sterk. Paul Mescal, haar tegenspeler als William noemde haar vertolking  ‘een prestatie die nog lang zal nazinderen’. Op 11 januari 2026 kreeg Hamnet een Golden Globe Award als beste film (categorie drama) en hij is ook een van de genomineerden voor de Oscars 2026 voor beste actrice en beste regisseuse. Redenen te over om de roman te lezen en nadien te verdwalen in deze filmparel.

De puzzel wordt gelegd

In de Theaterkrant schreef recensent Tuur Devens in augustus 2024 over de voorstelling Zusje van theatergroep Johnny Mus een lovende tekst. De titel ervan sprak boekdelen: ‘Peter De Graef heeft een toneelstuk geschreven, en wat voor een! Het is een van zijn beste geworden‘. De productie werd ook de laureaat van de toenmalige editie Theaterfestival Vlaanderen. Momenteel wordt de voorstelling een laatste maal hernomen in een aantal culturele centra. Ik had tickets gekocht en inderdaad: Zusje is keigoed.

© johnnymus.be

Eigenlijk gaat het om een thriller met Mieke Laureys in de rol van de vijftigjarige Hildegard. Zij is depressief en omwille van gedragsproblemen op het werk moet ze in therapie. Haar therapeut is Peter De Graef. Het publiek is aanwezig tijdens een aantal sessies. Die worden afgewisseld met flashbacks die elk een puzzelstukje zijn van de nachtmerrie die Hildegard mentaal tekent. In die flashbacks vertolkt Peter De Graef met verve verschillende rollen: hij is moeder van Hildegard, haar tante, stiefmoeder, vader, stiefvader, een andere therapeut en zelfs een onderzoeksrechter. Dat lijkt veel en misschien denk je dat het verwarrend is, maar De Graef die een ervaren rot in het vak is, slaagt er feilloos in. Hij speelt telkens met minimale ingrepen: stemvariatie, een zakdoekje en vestje als attribuut of een overdreven manke stap. Prachtig is dat!

Mieke Laureys heeft een zware rol want haar personage is volgens haar therapeut ‘zo depressief als een bevroren blad sla‘. In het stuk is ze een bekwame  kwantumnatuurkundige, met echter een zwaar beladen kindertijd. Alleen blijft bij het publiek de vraag wat ze zoal meegemaakt heeft. Dat maakt van de voorstelling een pakkende thriller. Gelukkig is elke flashback telkens een deel van de oplossing.

Janne De Smet was top regisseuse van dit indringend theater en Stan Nieuwenhuis begeleidt elke scène met pakkende live-muziek. Kortom Zusje is een theaterstuk dat lang blijft nazinderen. Interesse in de gratis theatertekst, ga dan naar de site van Johnny Mus via  ZUSJE+tekstboekje.pdf

 

Ken jij Jessica Raes?

Het plaatselijke infoblad Goeiedag kondigde een tentoonstelling aan die me onmiddellijk boeide. In De Kersenpit in Mazenzele stelde Jessica Raes haar werk tentoon.

Maar wie is ze? In twee woorden samengevat:  ‘een creatieve duizendpoot‘. Ze volgde een opleiding in de beeldende vormgeving, animatiefilm en lerarenopleiding. Naast haar professionele taken vult ze de 24 uurtjes die een dag telt met haar grote passie namelijk met beelden haar verhalen vertellen. Met haar heel mooie fantasy-tekeningen wil ze elke bezoeker van haar tentoonstelling raken. En dat doet ze.

Jessica organiseert ook workshops tekenen voor volwassenen en kinderen en die wekken fantasie en verbeelding op. Maar ook andere thema’s staan open voor jonge interesse. Wat dacht je van: ‘Laat je gidsen door Ranger Jessy’ of ‘Laat je betoveren door Herrie De Heks’. In de expositie in De Kersenpit, die ze in haar eentje opstelde (OMGi), werkt ze thematisch. Mij viel op hoeveel uurtjes arbeid ze besteed heeft aan een verfilmd Keltisch sprookje.

Ik was onder de indruk van het talent, de verbeelding en inzet van deze jonge Opwijkse kunstenares en kon niet weerstaan aan de mooi geïllustreerde sage Donkere nacht van de ziel. Dit boekje waarin ze een mooie persoonlijke opdracht schreef, kreeg een ereplaats in mijn bibliotheek.

Een sprankelend nieuwjaar met Spark

Dilbeek vergastte haar inwoners dit jaar in Westrand met een glaasje en hapje en vooral met een deugddoend streepje muziek. Het Duitse kwintet Spark was uitgenodigd en dat was een voltreffer. De missie van de jonge muzikanten is om klassieke muziek levend en betekenisvol te maken voor de 21ste eeuw. Dat doen ze met fluit, viool, altviool, cello en piano. Hun programma is dus chronologisch grensverleggend. Op zondag 11 januari brachten zij met Bach – Berio – Beatles een collage van klassiek, modern en pop.

© Schwaebische-post.de

De muziek van grootmeester Bach was het fundament. Spark koppelde zijn polyfonische barokke klanken aan het avontuurlijke en modernisme in de muziek van Luciano Berio . De keuze van een derde koppeling met Beatles-arrangementen was verrassend. De bekende melodieën van het Britse viertal riep nostalgie op. Wat schitterend was aan deze programmakeuze was dat ze de drie muziekstijlen feilloos in mekaar lieten overlopen. Van virtuositeit gesproken!

Na het krachtige optreden was het glaasje 2026-bubbels een geslaagde start van het nieuwe jaar.

Dennenbomen in opstand

Oh oh oh dennenboom is een speelse voorstelling die bij iedereen een glimlach op het gezicht tovert. Deze productie van hetpaleis weet jong en oud te betoveren met humor en fantasie. Hoewel… het onderwerp is raak en heeft zelfs een ecologisch kantje. Elk jaar worden de dennenbomen in het bos gekapt om in de woonkamers de kerstperiode op te smukken. Elk jaar wordt het een groot slagveld en dat willen de dennen uit het bos niet langer. ‘Niet meer met ons’ tekent hun verzet.

© hetpaleis.be
© hetpaleis.be

De bedenkers, Kim Karssen en Hendrik Kegels hebben met hun muziektheater een wonderlijke wereld bedacht: door de bomen voor te stellen als mensen willen zij dat we op een andere manier naar een bos gaan kijken. Elke boom heeft dus een eigen karakter. De stam zonder dennentakken, met flair gespeeld door Frank Foncketyn, is het type van de zeurderige, afgeschreven boom die verlangt naar de zaag en bijl. Zijn opvoering veroorzaakte veel gevoeligheid bij jong en oud in de uitverkochte theaterzaal in Westrand, Dilbeek.

Oh oh oh dennenboom is een hartverwarmende voorstelling die eindigt met een positieve knipoog: de bomen hebben de kettingzagen met verve verdreven.

Democratie op de korrel genomen in Alkibiades

© Alkibiades.nl

 

Na jaren van voorstudie schreef auteur en classicus, Ilja Leonard Pfeijffer de historische roman Alkibiades (2023). Het werd een vuistdik boek van meer dan 700 pagina’s verhaal en 200 pagina’s voetnoten. Het vertelt over Alkibiades, de mooiste man van Griekenland, geniaal, biseksueel, politicus en strateeg van Athene tijdens de grote oorlog met Sparta. Hij was voorstander van democratie maar maakte in 411 voor Chr. het verval ervan mee.

Koen van Kaam, artistiek kernlid van Zuidpool las de roman, was erg onder de indruk na de lectuur en maakte er  – na overleg met Pfeijffer – een toneelversie van. De opvoering van de monoloog kwam terecht bij Sofie Decleir, als actrice verbonden aan het gezelschap. Zelfs al werd er voor de theaterversie mateloos veel geschrapt, toch bleef het voor haar een heuse opdracht om de tekst te memoriseren en verwerken. Tegenspelers (zoals de kinderen van Alkibiades of Socrates, die zijn geliefde en soulmate was) waren deepfakes. De pas afgestudeerde actrice, Mona Lahousse vertolkte letterlijk de jonge generatie die met haar opvallend stille aanwezigheid de chaos van de oudere machthebbers interpreteerde.

© Zuidpool.be

Wat Sofie Decleir in deze productie presteert, is buitenmaats sterk. Het lukt haar feilloos om de verschillende gedaanten van Alkibiades waar te maken en dat grijpt naar de keel.

De historische figuur, Alkibiades wilde eeuwen geleden voor Athene democratie realiseren en dat is slecht afgelopen. Pfeiffers verhaal heeft echter een actualiteitsgehalte. Hedendaagse politici streven evenzeer inspraak na, maar hun mandaat gaat vaak de verkeerde richting uit als persoonlijk geldgewin, imperialisme, machtsontplooiing, ego, narcisme… de bovenhand krijgen. Na deze beklijvende monoloog draagt de toeschouwer het tijdloze politieke thema als een soort oorworm met zich mee. Democratie is blijkbaar niet simpelweg realiseerbaar!!!.