oktober 2025 – Mijn Verhalen

Allemaal Amerikaans

Björn Soenens was acht jaar lang VS-correspondent voor VRT en begon na zijn terugkeer in 2025 met een theatertour. Hij deelt daarin verhalen die hij heeft meegemaakt en nog niet eerder kon vertellen.

Als journalist-correspondent was hij in de eerste plaats observator van de schaduwkanten van de Amerikaanse samenleving. Zijn verhalen gaan over de gewone Amerikaan die slachtoffer is van tekorten in de manke en vooral dure gezondheidszorg, de torenhoge drugsverslaving, de discriminatie van ras en gender, de politieke machtshonger en leugens uit de Amerikaanse geschiedenis… Kortom hij vertelt over het echte leven in de States en hij is een begenadigd spreker. Het live optreden van Isolde Lasoen werkt verdiepend en laat het publiek reflecteren. Op een scherm worden foto’s geprojecteerd en korte interviews uitgezonden. Dat alles maakt het een wervelde en boeiende voordracht. Soenens eindigt met projectie van beeldmateriaal uit zijn carrière als correspondent. Hij begeleidt dit muzikaal en dat beklijft.

Deze voorstelling is een initiatief van VRT om journalisten live vertellingen te laten doen in theaters en zo het publiek te betrekken bij rake verslaggeving. Voor mij was dit, in mijn vrijwilligerswerk voor CC Strombeek een indrukwekkende beleving en ik vond het heel fijn om die kans te krijgen.

Artifhacking Intelligence

Wie had ooit gedacht dat ik naar een lezing zou gaan over Zijn AI-systemen echt onbreekbaar? Blijkbaar was ik niet de enige geïnteresseerde, want De Werf Aalst waar deze interactieve sessie plaatsvond was uitverkocht. Bovendien werk ik met ChatGPT en wilde ik wat bijleren. Nooit te oud om dit te doen!

Inti De Ceukelaire was spreker van dienst en hij deed dat boeiend en met de nodige flair. In het echte leven is hij ethisch hacker en cybersecurity-expert. Hij spoort vooral kwetsbaarheden in digitale systemen op, maar het bewustzijn rond digitale veiligheid stimuleren bij het grote publiek staat eveneens op zijn palmares.

Het feit dat de sessie interactief zou verlopen, schrok me aanvankelijk af, maar in zo’n groot publiek neemt deze methode behapbare dimensies aan. Hij werkte met vrijwilligers die een persoonlijke microfoon kregen. Wat ik boeiend vond, was dat hij via live demo’s aantoonde hoe je een AI-agent (of bot) kan overtuigen om iets te doen en hoe je hem zelfs kan manipuleren. Zo werd interactief ingegaan met live demo’s hoe je de AI-agent overtuigt om een parkeerboete te annuleren en hoe je kan onderhandelen over de prijs van een product (in dit geval het lekkere bier Orval) of hoe je zelfs iemands wachtwoord of PIN-code kan ontfutselen. Tien technieken bleken uiterst hanteerbaar om deze doelen te bereiken.

Uit deze lezing neem ik mee – zonder de indruk te wekken dat ik nu een kenner van AI ben – dat niet alleen mensen maar ook machines misleid kunnen worden. Privacy beveiligen is de boodschap.

Beklijvende familieverhalen

In de voorstelling Family vertellen Louis Janssens en vier medespelers hun verhaal. Dat doen ze al dan niet zittend aan een grote tafel die een centraal staat op het podium. Het zijn acteurs uit verschillende generaties en ze maken om beurten hun familieverhaal bekend . Net die leeftijdsverschillen zijn belangrijk. In een interview met Louis Janssens in De Standaard zegt hij daarover: “Ik wou een voorstelling maken waarin vijf queers van verschillende generaties een soort tijdelijke familie vormen, en ook vertellen over hun eigen familie. We zijn allemaal een kind van iemand en we hebben allemaal een huis waar we vandaan komen. Maar de ene heeft kinderen, en de andere blijft kinderloos. De ene vertelt hoe iemand geboren wordt, de andere over wie hij mist. Ik vertel over hoe mijn moeder mij mee op restaurant nam toen ik mij outte, Maureen over hoe haar moeder toen dagenlang niet tegen haar praatte.” Daarom zijn de verschillende generaties op het podium zo belangrijk. Vroeger was het anders dan vandaag als iemand zich outte.

Family was een aangrijpende, boeiende voorstelling die me lang zal nablijven. De metafoor van de gedekte tafel waarmee ze eindigt is een geslaagd plaatje van een nieuwe familie. De muziek van Johan Sebastian Bach greep me naar de keel.

Maak je wel zorgen in dit geval!

De film T’inquiète van Solange Cicurel is een ontroerende en belangrijke prent die diep raakt. De regisseuse brengt het thema van pesten onder jongeren eerlijk en gevoelig in beeld. De oprechte emoties van de filmpersonages raken en daardoor kan je je als kijker gemakkelijk in de situatie van de jongere(n) en hun ouders plaatsen. Cicurel toont in haar film vooral de verantwoordelijkheid van de omstanders en de enorme behoefte aan empathie.

Deze film moet geprogrammeerd worden in aanbod op school omdat het belang van respect en de verbondenheid er kernachtig in uitgedrukt zijn. Ik zag T’inquiète samen met jongeren van het derde jaar secundair. De hormonale ontwikkeling bij deze leeftijdsgroep heeft natuurlijk vrij spel en de reacties op bepaalde scènes kon ik dan ook begrijpen. Blijkbaar is een knuffel, een intense zoen- of vrijpartij iets waar je als puber hilarisch op reageert!? Maar het was jammer dat de boodschap die aan het eind van de film geprojecteerd werd weinig tot geen aandacht kreeg. Nochtans toont onderzoek van Sciensano (2024) aan dat pesten tot de belangrijkste doodsoorzaak bij jongeren kan leiden. Een op de vier sterfgevallen in België bij 15-24-jaigen is namelijk zelfmoord.

De kast van Els Dottermans

De bibliotheek van Dilbeek heeft een bijzondere rubriek namelijk De kast. Eigenlijk is dit een formule waarin een gast haar favoriete boeken, muziek en films deelt met het publiek. Op zondag 19 oktober was actrice Els Dottermans uitgenodigd en twee uur lang liet ze ons in Dil’Arte, de academie van Dilbeek, stilstaan bij haar anekdotes, haar ode aan cultuur, het belang van weerstand en veerkracht in haar leven. Andere genodigden gingen haar al voor en telkens is deze zondagse literaire sofa een boeiend succes.

Wil je weten bij welke werken Els Dottermans stilstond en wie de vorige genodigden waren, surf dan naar https://dilbeek.bibliotheek.be/de-lijsten-van-de-kast-van

De muziek van Hans Zimmer

Hans Zimmer is een van de meest invloedrijke filmcomponisten van onze tijd. Bekend zijn zijn soundtracks van Interstellar, Gladiator, Pirates of the Caribbean, Dune… Door de keuze van zijn melodieën verweeft hij het uitgebeelde verhaal met de kracht of zachtheid van de muzische achtergrond.

Het Bolwerk nodigde La Chapelle Sauvage uit om Zimmers repertoire te spelen voor een uitverkochte zaal. Dit internationaal ensemble brengt onder impuls van de Belgische dirigent Karel De Wilde melodieën die hij ervaart als “Muziek die het hart verzacht, de geest opent, muren doorbreekt, troost en ondersteuning biedt en zo de weg naar vrede begaat.” Mooier kan het niet gezegd, maar nog mooier was de uitvoering van de heerlijke filmmuziek. De Wilde introduceerde telkens met een beknopte synthese het filmthema en verwees nadien naar de artistieke hoogstandjes die Zimmer in zijn filmcomposities toepaste. Dat werd gesmaakt met een staande ovatie!

Klassieke muziek die raakt

Het Belgische strijktrio Ensemble Satellite bestaat uit violiste Lia Manchόn Martínez, altvioliste Coline Meulemans en cellist Marc Martin. Het is een jong muziekgezelschap dat in 2021 opgericht is. Op 18 oktober bracht deze jonge en frisse stem binnen de klassieke kamermuziek in het sfeervolle kerkje van Sint-Martens-Bodegem bijzondere muziek.

Het ensemble Satellite wil namelijk niet enkel een esthetische sensatie brengen, maar vooral het verhaal van de veerkracht van de componist benadrukken wiens muziek door politieke onderdrukking stemloos werd. Zo programmeerden ze in hun concert werk van Sofia Gubaidulina wiens modernistisch werk Trio à cordes à la mémoire de Boris Pasternak in Rusland denigrerend ‘modder’ genoemd werd. Ook het Trio pour violon, alto et violoncelle van Gideon Klein was hartverwarmend mooi. Klein schreef dit trio terwijl hij gevangen gehouden werd in het concentratiekamp van Theresienstadt, net voor hij afgevoerd werd naar Auschwitz.

Luz y sombra de Goya

In BOZAR loopt de tentoonstelling Luz y sombra in het kader van Europalia Spanje. Luz y sombra betekent licht en schaduw en dat is net een opvallend kenmerk in het werk van Francisco de Goya. Met het contrast tussen licht en donker drukte hij sterke emotie en dramatiek uit. Dat kon ook niet anders want hij leefde in het Spanje van de 18de en 19de eeuw en dat land ondervond de politieke dreiging vanuit Frankrijk. Onrust, armoede, executies, geweld tegen kinderen en onrecht tegen vrouwen, de inquisitie, ziekte en dood waren schering en inslag.

Goya was een van de kunstenaars die zowel de schoonheid als wreedheid van het leven toonde. Zo portretteerde hij niet alleen koningen en edelen. In zijn Caprichos (letterlijk vertaald Grillen) herken je protesttekeningen die de echte problemen in Spanje voorstelden. Dit deed hij met tekeningen waarvan hij zei dat ze leken op dromen; akelige dromen dan wel. Daarnaast had Goya invloed op andere schilders, stijlrichtingen en authentieke culturele facetten van het land (ambachten en stiergevechten om er maar twee te noemen). Dat aspect komt sterk aan bod in de tentoonstelling.

Wellicht was het voor de curator een bravourestukje om de vele werken van Goya en andere kunstenaars thematisch samen te brengen. Dat is in elk geval feilloos gebeurd.

Mobi Mobi en de gecremeerde hond

Vorige zondag, 12 oktober werd het Prinsenbos in Grimbergen omgetoverd tot een kinderparadijs want het was de tiende editie van Bos op Stelten. Als vrijwilliger van het CC Strombeek was ik getuige van het plezier van jong en oud. In elk deeltje van het bos was er wel een fantastische activiteit, maar van eentje liep ik op wolkjes.

Mobi Mobi is theater op zijn best voor kinderen vanaf 6 jaar. De acteurs, Anke Jochems en Tom Viaene van Collectief Fiat nemen je immers mee in hun fantasie en creativiteit. De coaching is in handen van Titus De Voogdt en die heeft zijn strepen in de wereld van theater al meer dan verdiend.

Mobi Mobi is toneel in openlucht en ditmaal was dat basisschool De Regenboog in Grimbergen. De voorstelling begon een tikkeltje bevreemdend toen een mobilhome de speelplaats van de school opreed. Dit veroorzaakte ongeloof bij het jonge publiek. Snel werd duidelijk dat het voertuig ook het decor en de thematische toonzetter was.

De kern van de voorstelling was dat het gezin Van Dremmel jaarlijks met de mobilhome naar dezelfde vakantieplek reed en dezelfde activiteiten ondernam. En geef toe.. niets is zo vervelend voor kinderen van 13 en 11 jaar oud als routine. Broer en zus Van Dremmel namen daarom het heft in eigen handen en trokken er zelf op uit met de mobilhome. Stel je voor! Bij het jonge publiek was daarover aanvankelijk een portie ongeloof te merken. Maar loslaten wat vertrouwd is, bleek al snel leuk te zijn hoewel er tegelijk een resem moeilijkheden en beperkingen opdoken. Door die tweespalt was er ruimte voor hilarische scènes waarvan de onverwachte crematie van de dode hond van de tante een van de hoogtepunten was.

Mobi Mobi is een sterke voorstelling voor jong en oud: verfrissend, herkenbaar, fantasievol en creatief. Hoedje af voor het collectief en de coach!

Internationale fotobiënnale Oostende

In Oostende loopt momenteel tot en met 16 november 2025 de derde editie van de Internationale Fotobiënnale Oostende. De formule is dat je als bezoeker een wandelparcours met schitterende foto’s kan afleggen. Dat bestaat uit binnen- en buitenlocaties.

Het meest geraakt was ik door de werken in Fort Napoleon. Op zich is dit vijfhoekige torenfort gelegen in de duinen en op wandelafstand van de haven en zee al een bezoek waard. Voor de fotobiënnale zijn zowel de beslotenheid van het fort als het gangencomplex een godsgeschenk. In die ruimten werd ik overweldigd door drie Belgische fotografen: Bert Daenen, Jan Pypers en Frieke Janssens.

Bert Daenen is meesterlijk in de weergave van de kracht van stilte. Zijn fotoreeks ‘breathe, keep breathing’ drukt het broze spel uit tussen persoonlijke vrijheid en de juridische en morele kaders van onze maatschappij.

Bij Frieke Janssens heb ik vooral genoten van de aandacht voor opbouw in de reeks ‘godinnen van de mannenjacht‘. Tot in de kleinste details herken je op de foto’s zowel de kracht van vrouwen in strijdersoutfit als de vrouwelijke bekoring.

Jan Pypers gebruikt in de reeksen ‘night gardeners‘ en ‘diorama‘ het principe van de kijkdoos. De foto’s worden ervaren als bevreemdend realistisch en tegelijk bedreigend. Telkens is er op de foto een onraadwekkend detail te spotten.

Zelden zo’n krachtige foto’s gezien!