Zoo aan Zee

Van 22 maart tot 24 augustus maakt Cultuurcentrum Scharpoord in Knokke-Heist plaats voor de expo Panamarenko’s Zoo aan Zee. De expo past in het project Panamarenko85 dat de 85ste verjaardag van de artiest viert. Omdat hij mij als kunstenaar enorm boeit, kon ik een bezoek aan de tentoonstelling echt niet missen!

Al in zijn kinderjaren had Henri Van Herwegen (de echte naam van Panamarenko) een passie voor dieren. Bezoeken aan de Zoo van Antwerpen met zijn ouders waren daar niet vreemd aan. Zo bootste hij thuis een krokodillenkooi na of  hij maakte een vliegende meikever die hij zelfs versierde met sterren omdat hij er als jongeman mee optrad in een circus.

De fascinatie van Panamarenko voor dieren merk je in zijn kunstwerken waarin hij techniek en natuur samenvoegt. Opvallend was zijn passie voor vogels omdat zij vliegen. Via allerlei experimenten – al dan niet geslaagd – bouwde hij sculpturen die gelijken op vogels. Het zijn prototypes van vliegtuigen. Zijn grote droom was om zelf in de ruimte rond te toeren.

De bezoeker van Panamarenko’s Zoo aan Zee krijgt via QR-code, tv-reportages en foto’s een verrassend verhaal over de vroegste belevenissen van de beeldhouwer vanaf 1950 tot de periode van zijn laatste creaties uit 2010.  Dat maakt de tentoonstelling erg toegankelijk.

Unieke bestsellers

De tentoonstelling Trots en troost: middeleeuwse getijdenboeken en hun lezers is te zien in zaal 10 van het Groeningemuseum in Brugge.

Tegelijk kan je in de overige zalen de permanente tentoonstelling bezoeken met als topstuk Madonna met kanunnik Joris van der Paele van de Vlaamse Primitief Jan van Eyck.

De kanunnik die rechts is afgebeeld op het schilderij houdt een gebedenboek en een bril in de hand. Net over deze gebedenboeken of getijdenboeken gaat de tentoonstelling.

Getijdenboeken waren in de middeleeuwen als het ware bestsellers. Wie van aanzien was, gebruikte ze dagelijks voor reflectie en gebed. Bidden was in de middeleeuwen een must. Ze starten altijd met een eeuwigdurende kalender waarop de feesten van de heiligen en van kerkelijke feesten stonden. Ze eindigden met een dodenvigilie of gebeden voor iemand die overleden was. Bidden was een manier om in contact te komen met God, gaf orde en regelmaat aan het leven, kon een aantal aflaten opleveren of ziekten bezweren.

Het waren boekjes in zakformaat en eigenlijk hebbedingetjes: bijzonder mooi geïllustreerd, voorzien van bladgoud, een lederen kaft, een versierd slot. Maar door het veelvuldige gebruik bij de getijden (metten, lauden, vespers, nonen…) werd het perkament beduimeld met vettige sporen. Omwille van het kleine formaat was het niet altijd makkelijk om de tekst te lezen. Wie een brevier had, gebruikte daarom een bril. In de tentoonstelling vind je een aantal exemplaren en natuurlijk ook op het schilderij Madonna met kanunnik Joris van der Paele.

Hoewel de tentoonstelling maar één enkele zaal beslaat en de voorwerpen miniem zijn, krijgt de bezoeker door een QR-code trefzekere toelichting en een te vergroten foto van elk voorwerp.

 

 

Maritiem museum in Oostendse haven

Van 22 tot 25 mei was een groot deel van Oostende een maritiem museum. Oostende voor anker bracht tientallen schepen samen in de Belgische kuststad. Dit levend museum van indrukwekkende twee- en driemasters, vissersboten, historische sleepboten en zeilschepen is een jaarlijks terugkerend festival dat heel wat bezoekers op de been brengt.

Leuk is dat je sommige schepen mag betreden  en een praatje slaan met de baas van de boot. Zo vertelde de eigenaar van een prachtig zeilschip dat hij het gedurende 30 jaar opgetuigd had van niets tot een unicum.

Het festival is niet alleen een feest voor de scheepvaart, maar ook een cultureel feest. Foodtrucks, kraampjes met streekproducten, muziekoptredens, maritieme ambachten (over touwslaan, netten boeten…) en kunst- en hobbyverenigingen zijn over het hele terrein verspreid.  Er is ook een educatief luik (met lezingen en films over o.a. de gevolgen van de klimaatverandering en de dalende interesse van jongeren voor het zeemansleven). Kinderen kunnen deelnemen aan workshops en er zijn maritieme interactieve uitdagingen (zoals knopen leren maken).

Passie voor het zeeleven vind je er in elk hoekje. Oostende voor anker is een prachtige tentoonstelling in open lucht over zeevaart en maritiem erfgoed. Ik vond het fijn om even zeemansbenen te hebben.

Botanische kunstwerken

De Bredense kunstenares Hilde Orye stelt met Wilde Flora van Bredene – Verborgen Parels in Aquarel indrukwekkende botanische tekeningen tentoon in het MEC Staf Versluys in Bredene zelf.

Haar aquarellen van de flora van de regio zijn adembenemend mooi. Ze zijn oogstrelend zowel door kleur maar ook omwille van hun realisme en aandacht voor detail. Elke tekening nodigt je uit om uiterst geboeid te kijken naar de wonderen van de plaatselijke wilde natuur. En dat doe je zeker als je weet dat Hilde Orye gemiddeld  40 uur werkt aan elke aquarel. Het tentoongestelde werk is dan ook het resultaat van 2 jaar intiem bestuderen en kijken naar bloemen en planten.

Een bezoek kan nog tot 24 juni 2025.

Uitdagende fietsroutes

De voorbije dagen fietste ik tegen de wind in maar onder een stralende zon  in de Uitkerkse Polder en in de Frontzate. Het waren twee uitzonderlijk mooie fietsroutes waar ik met veel plezier wat meer over vertel.

De Uitkerkse Polder is een natuurgebied van maar liefst 1400 hectare gelegen tussen Blankenberge, Zuienkerke en de Noordzee. De polder ontstond in de middeleeuwen toen de zee ingedijkt werd om op die manier landbouw mogelijk te maken. Het is een van de laatste open poldergebieden in West-Vlaanderen belangrijk voor weidevogels zoals de grutto, kievit, tureluur en kluut. Die broeden er in het voorjaar. Duizenden ganzen overwinteren er.

In verschillende vogelkijkhutten kan je ze observeren. Natuurpunt beheert de polder en heeft er een bezoekerscentrum waar je info vindt over de fauna en flora en de wandel- en fietswegen. Heb je interesse voor ecologie, vogels, planten, insecten en amfibieën en wil je gewoon genieten van de rust in een prachtige omgeving, zet dan dit plekje met stip op je to-do-lijst.

De Frontzate is een levende herinnering aan WO I in de Westhoek. Het is de oude spoorlijn die vandaag een populaire fiets- en wandelroute is. Ze start in Nieuwpoort en loopt door tot Diksmuide. De spoorlijn werd tijdens de oorlog gebruikt voor transport van troepen, munitie en voedsel naar de frontlinie. Maar belangrijk is dat deze oude verhoogde spoorwegberm de buffer was voor het water uit de IJzer toen de vlakte in 1914 helemaal onder water werd gezet om de Duitse opmars een halt toe te roepen. De samenstelling ‘Frontzate’ verwijst hiernaar: het is de combinatie van front (de oude frontlijn) en zate (een ouder woord voor weg).

 

Kortom:  dit pad biedt niet alleen ontspanning door de rust en de natuur van het landschap, maar is ook een mooi voorbeeld van historisch erfgoed. Zeker een tweede stip waard op je to-do-lijst.

 

Klimaatvlucht in beeld

Tot en met 9 juni 2025 loopt in het ontmoetingscentrum Westfront in Nieuwpoort een opmerkelijke dubbeltentoonstelling. Carl De Keyzer stelt er namelijk twee fotoreeksen voor onder de titels Moments before the flood en Higher ground. Het centrale thema is de bewustwording van de gevolgen van  klimaatverandering in Europa.

Voor de fotoreeks Moments before the flood  legde De Keyzer 120.000 kilometer af langs de kustlijnen van o.a. Engeland, Finland en Roemenië. Het leverde hem  duizenden foto’s op waarmee hij de alertheid van Europa voor de impact van de klimaatverandering in beeld brengt.

In de reeks Higher ground documenteert hij daarentegen een mogelijke toekomst waarin de zeespiegel gevaarlijk gestegen is. Bezoekers zien foto’s van mensen die zich teruggetrokken hebben op bergtoppen in de Pyreneeën, Alpen en Dolomieten. Deze fotoreeks vormt een dystopisch beeld van een Europa een nieuwe maar bedenkelijke realiteit; eentje met smeltende gletsjers, stijgende zeespiegel, stormvloedkering… Zonder twijfel is deze dubbeltentoonstelling een wake-up call voor de mensheid.

Finalementhee! Zoveel muzikaal talent getoond

47 jaar stond Peter Hens met zijn Frivole Framboos op het podium en de laatste jaren deed hij dat samen met pianist Bart Van Caeneghem.

47 jaar charmeerden ze beiden het publiek met een combinatie van klassieke en moderne muziek en bijzonder veel humor.

47 jaar gevuld met zang, cello en piano. Dat is een heuse dosis muziekgeschiedenis.

© www.cultuurhuis.merelbeke.be

In hun laatste voorstelling Finalementhee waren de twee musici weer op hun best. Zeker in de evocatie van een huwelijksmis in de kerk en het verlovingsfeest van Prins Filip met Mathilde d’Udekem d’Acoz en een quatre-mains waarbij ze achter elkaar zaten en het examen in de muziekacademie en het gesprek dat Peter had met zijn cello… Met deze voorstelling rondden beide grootmeesters de talentvolle zevenveertig jaar De Frivole Framboos af.

Aan alles komt een einde en het is mooi om in muzikale schoonheid te stoppen zeker als die gekruid is met een flinke portie humor. Dank je wel voor de vele uurtjes Frivole Framboos  .

De Lazari houden van Dostojewski

Recent bracht Lazarus Boze geesten van Dostojewski op de planken en dat lag in de lijn van de andere repertoirestukken (De idioot, Misdaad en straf, Karamazow) die ze voordien bewerkten en opvoerden. Geen klein bier om uit het oeuvre van deze Russische auteur te putten. Hij maakte realistisch teksttoneel; echte turven dus.  Hij deinsde er evenmin voor terug om zwartgallig werk af te leveren zoals  Boze geesten.

© Lazarus.be

In de meer dan anderhalf uur durende voorstelling vertolkten de Lazari  12 personages. Ik moest me in het begin dan ook echt concentreren om hen te identificeren en om hun verwantschap te ontwarren. Maar dat is me gelukt. De enscenering waarvoor het collectief getekend had, was erg doordacht. Paukengerommel begeleidde het einde van scènes. Taalhumor en visuele humor  waren subtiel aanwezig (zoals resp. de frequente verwijzing naar de uitspraak ‘Alea iacta est’ van Bart De Wever en  het onder een gieter in een bad gaan staan om te suggereren dat de personages door de regen liepen).

Als ik een voorkeur mag uitspreken voor de acteurs, dan wijk ik even af van mijn meest geliefde Lazaro, Günther Lesage en kies ik ditmaal voor de talentvolle actrices: Ineke Nijssen en Anna De Grave. Ik wil hen zeker nog aan het werk zien in de nieuwe voorstellingen van het collectief.

Een hilarische monoloog van 150 minuten

Als ik kan reserveren voor een productie met Janne Desmet, dan doe ik dat gegarandeerd.

© Polderken.com

Neem nu haar rol in Chasse Patate van Studio Orka, een voorstelling uit 2017 gespeeld midden in de velden van Dilbeek. Het publiek zat op oplopende houten banken en keek naar het decor van Café De Sportvriend. Het was koud op deze plek in niemandsland en in de loop van het toneelstuk zagen we door de zompigheid van het landschap Café De Sportvriend letterlijk  wegzinken. Janne speelde grandioos in Chasse Patate en dat liet zich niet onbetuigd. Ze werd door de Acteursgilde uitgeroepen tot Meest Gewaardeerde Actrice in een theaterproductie voor deze prestatie.

© marthatentatief.com

Ook Arme tante Danni is, wat mij betreft,  zo’n voltreffer. De tekst, een monoloog van Johan Petit (Marthatentatief) en Janne Desmet wordt door haar gedurende twee uur en dertig minuten in pittig en snel West-Vlaams afgevuurd op het publiek. Geen moment heb ik me verveeld. Haar enthousiaste verhaalstijl is cool, herkenbaar, grappig en stoer. Janne valt meteen in huis met een diagnose: wie uit West-Vlaanderen komt, zoals zij, is een baksel vol schaamte, prestatiedwang, achterdocht en voorzichtigheid. Wie uit een andere Vlaamse provincie komt, begrijpt dit niet. Ga je de provinciegrens over zoals tante Danni deed, dan loopt het geheid mis. Danni werd het zwarte schaap van de familie want “In Antwerpen kwam zij direct lesbisch”.

Ik heb veel plezier beleefd toen Janne vertelde over haar eerste fuif als 17-jarige, of toen ze sprak over de waxbeurt die ze kreeg van een 80-jarig groezelig mannetje dat haar voortdurend ‘Suske’ noemde of toen ze haar ervaringen deelde over de verbouwing van haar instortende badkamer en haar dakterras zonder veilige balustrade. Live muziek van Ehraim Cielen en Linde Carrijn markeerde elk verhaal over Jannes worsteling met de West-Vlaamse navelstreng. Arme tante Danni was prachtig familietheater. Na twee en een half uur volgde er een minutenlange staande ovatie voor de makers.