X tot de volgende is betoverend

Als vrijwilliger van CC Strombeek-Bever had ik het genoegen om de schoolvoorstelling X tot de volgende mee te maken. Een honderdtal leerlingen uit de tweede en derde graad van de basisscholen waren diep onder de indruk van de productie van Theater Frieda. Wat X tot de volgende zo bijzonder maakt, zijn drie zaken: de thematiek, de taal en de interactie met het jonge publiek.

Thematisch nodigt de voorstelling uit tot nadenken, tot discussie en reflectie en dat is wat theater op zijn best hoort te doen. Daartoe worden er actuele onderwerpen aangesneden zoals eenzaamheid maar dan wel zonder belerend te zijn. Zo wordt bijvoorbeeld duidelijk  dat banale keuzes  verstrekkende gevolgen kunnen hebben.

Copyright van beide foto’s www.frieda.wtf

Ook de taal is uniek. Het is een voorstelling waarin niet gesproken wordt. In de plaats van dialogen, gebruiken de acteurs kaarten waarop de toneeltekst staat. Het publiek leest dus de tekst in plaats van hem te beluisteren. De spanning in het verhaal wordt zorgvuldig opgebouwd door de toeschouwers te betrekken. Elke leerling krijgt een nummertje, neemt dan plaats op het podium. Het verhaal wordt bepaald door loting. De jongen of het meisje wiens nummer getrokken wordt, mag het verloop van het verhaal bepalen. Elke voorstelling is bijgevolg anders, onvoorspelbaar van het zijn de toeschouwers die bepalen wat ze te zien krijgen.

Als je het mij vraagt: dit was verrassend, diepgaand, ontroerend theater en zonder twijfel een voorstelling die niemand vergeet.

Nieuw Oostends talent

De Oostendse stand-up comedian Mohsin Abbas kondigde een paar maanden geleden in De afspraak  met groot enthousiasme zijn eerste comedy tour aan. Moh?! is nu te zien in tientallen cultuurhuizen. In eentje ervan zag ik de Oostendenaar bezig en ik geef toe: de Vlaamse comedywereld heeft een nieuwe aanwinst.

© Mohsin Abbas

Moh?!  is een mix van scherpe humor, pittige persoonlijke ervaringen en een touch van Bollywood zeker wat de belichting en de muzikale achtergrond betreft. Mohsin vertelt met een sappige Oostendse tongval en hij betrekt voortdurend  toeschouwers. Met die ingrediënten heeft hij zijn publiek mee. Echt knap om hem bezig te zien en te horen.

Soms lukt humor niet

Bollo Smieto Flamenco is aangekondigd als een humoristische en muzikale monoloog van Wim Willaert. De twee eerste woorden uit de titel verwijzen naar een volks- of een kermisspel waarbij met ballen gegooid wordt naar potten om zo prijzen in de wacht te slepen.

Tijdens de voorstelling ging Wim Willaert continu in dialoog met het publiek. Hij daagde de toeschouwers uit  om de titel en de uitvoerder te raden van de melodieën die hij speelde op accordeon. Wie het antwoord kende, moest het volledig in correct Nederlands vertalen.  Dat verklaart trouwens het derde woord uit de titel nl. Flamenco.  De beloofde prijzen waren niet mis: boeken die hij schreef of een etentje bij hem thuis.

Verschillende keren werd er correct geraden, maar de Nederlandse vertaling werd door Willaert afgekeurd en dus ging niemand aan de haal met een prijs. Die herhaling maakte naar mijn gevoel de voorstelling langdradig. Ook de grappen waren niet altijd origineel; soms zelfs van bedenkelijke aard. Dat kwam omdat bij dit raadspel het publiek zich moest inbeelden dat in de ontspanningsruimte van een woonzorgcentrum bevond 25 jaar na de dag van vandaag. Over ouderen is  het makkelijk om grappen te maken, maar laat ze eerbiedig zijn of op zijn minst origineel. Enkel het optreden van een vinnige dame uit het publiek die het lied correct had geraden en wel in perfecte vertaling, was een daverend succes..

Al bij al liet deze solovoorstelling bij mij een onbevredigende indruk na. Jammer!

De kast van Stefan Hertmans

Op woensdag 19 maart organiseerde de Marnixkring in Dilbeek een lezing met de gerenommeerde auteur Stefan Hertmans.  Schrijfster, filosofe, journaliste Anna Luyten sprak met hem over zijn inzichten in literatuur, zijn leven en zijn schrijverschap. Naast romans zoals Dius, De opgang, De bekeerlinge, Oorlog en terpentijn… heeft Hermans ook essays, poëzie en toneelteksten op zijn naam staan. Hij verweeft daarin persoonlijke elementen met historische en filosofische thema’s. Dat maakt zijn stijl zo bijzonder aantrekkelijk.

Twee leden van de Dilbeekse leesgroep kregen de kans om in dialoog te gaan met de schrijver over zijn meest recente roman Dius.  Dat alles maakte de lezing een inspirerende avond voor het honderdtal aanwezige liefhebbers van Hertmans’ werk en van literatuur in het algemeen. Na de lezing werd in een gezellige sfeer een glaasje aangeboden. Wie wenste kon aanschuiven voor een gesprek met de auteur tijdens de signeersessie.

Drie prachtige verhalen in films

The Room Next Door behandelt een aantal zware thema’s zoals vriendschap en euthanasie. Deze Engelstalige productie van de Spaanse regisseur Pedro Almodόvar vertelt het verhaal van twee vriendinnen: de schrijfster Ingrid (Julianne Moore) en Martha (Tilda Swinton) die oorlogscorrespondente was en terminaal ziek is. Martha vraagt Ingrid om haar te begeleiden bij haar beslissing om haar leven zelf te beëindigen. Wie denkt dat vele traantjes vloeien bij deze film, heeft het verkeerd voor. Zelden zag ik een film waarin zo  subtiel de confrontatie met het onvermijdelijke aan bod komt.

Louise Violet is een historisch drama van de regisseur Eric Besnard. Het gegeven speelt zich af in 1889 en volgt lerares Louise (Alexandra Lamy) die in een afgelegen Frans dorp van overheidswege gratis en seculier onderwijs moet geven aan kinderen waarvan de ouders willen dat die beter op het land werken dan naar op school zitten. De botsing tussen vooruitgang en traditie brengt uitdagingen mee voor Louise. Alexandra Lamy speelt  vastberaden en kwetsbaar haar rol. Bovendien is de film een must omwille van de prachtige beelden van het landelijke Frankrijk.

Fiore mio is een documentaire geregisseerd door de Italiaanse schrijver Paolo Cognetti. Die is alom bekend door zijn film De acht bergen. Opnieuw zijn de Italiaanse Alpen the place to be. Cognetti trekt er met zijn hond Laki naartoe en ontmoet er (tijdelijke) bewoners die in harmonie leven met de natuur. Prachtige beelden van  berglandschappen, reflecties over klimaatverandering en waarderingen over  de verbondenheid van mens en natuur verhogen het meditatieve gehalte van deze film. Je zou zo naar dit Alpenlandschap vertrekken!

De magie van de Bing Of The Ferro Lusto

Klinkt de titel vreemd? Alle begrip hiervoor! Zelf kende ik de Bing Of The Ferro Lusto niet tot ik het cultuurprogramma Een nacht in het museum zag waarin Thomas Vanderveken een mediafiguur uitnodigt om van een kunstwerk te genieten en het te bespreken. Zo kwam Wim Opbrouck een nacht lang terecht bij de Bing van Panamarenko in het M HKA (Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen).

85 jaar geleden werd de visionaire kunstenaar geboren en dat wordt gevierd. Het M HKA toont met de expo Panamarenko – Reis naar de sterren de verkenning van de artiest voor de grens tussen kunst en technologie. Belangrijke werken zoals de Bing Of The Ferro Lusto, The Flying Cigar Called Flying Tiger, de Grote Plumbiet worden samen met schetsen, foto’s en film getoond. Dat geeft de bezoeker een idee van de creatieve geest van Panamarenko.

De Bing is de creatie die me fascineert. Het is een ontwerp op ware grootte van een nooit gerealiseerd ruimtetuig. Bedoeling was dat het bij het moederstation Ferro Lusto hoorde en kon pendelen tussen dat ruimteschip en de planeten.  Het is momenteel in het M HKA opgesteld in een prachtige zaal met gedempt licht en het imponeert door zijn grootsheid.

Ook het M HKA zelf is een staaltje van moderne architectuur. Een bezoek aan het dakterras van het museumcafé M HKAFE laat je genieten van het zicht op de Schelde en  werk van James Turrel en Keith Haring. En is de culturele honger nog niet gestild? Beleef dan het gloednieuwe Zuidpark en geniet van een promenade op de nieuw aangelegde Scheldekaaien. Een dag vol ontdekkingen krijg je gegarandeerd.

 

Eerste grootschalige expo van Berlinde De Bruyckere in Bozar

De naam van kunstenares Berlinde De Bruyckere was me niet onbekend en een aantal van haar werken had ik in kunstreportages gezien. Nu Bozar met Khorόs een selectie uit haar oeuvre van de afgelopen 25 jaar tentoonstelt, wilde ik zeker een bezoek aan de kunsttempel brengen .

De naam Khorόs komt uit het Grieks en verwijst naar de zangers en dansers die in de Griekse tragedie het scenisch gebeuren becommentarieerden. Khorόs is de eerste expo uit een tentoonstellingsreeks waarin Bozar een kunstenaar uitnodigt om het eigen werk in dialoog te brengen met dat van andere kunstenaars. En inderdaad in Khorόs is er verbinding met de Griekse mythologie, de Bijbel, renaissancekunstenaar Lucas Cranach, de muzikante/dichteres Patti Smith, de cineast Pier Paolo Pasolini…

Het krachtige beeld dat op mij een sterke indruk naliet, was Arcangelo III. In 2024  tijdens de Biënnale van Venetië werd het getoond en nu gebeurt dat voor het eerst in België. Voor het thema van de engel greep De Bruyckere de COVID-19 pandemie aan. De aartsengel is een metafoor voor de zorgverleners die de zieken in quarantaine bijstonden. Het hemelse wezen is mysterieus, in zichzelf gekeerd,  verscholen onder een wassen afgietsel van koeienhuid. De goddelijke figuur roept ontzag op, maar ook  troost en redding. De Bruyckere inspireerde zich op het werk Cristo morto sorretto da un angelo van Giorgione, een Italiaanse renaissanceschilder.

De tentoonstelling loopt tot 31 augustus 2025. Er is een gratis bezoekersgids die  ruimschoots informeert over de installaties, sculpturen en tekeningen. Zeer zeker een bezoek waard!

Een mooi duiveltje doet al

Lee Millers loopbaan was veelzijdig. Ze was een bloedmooi model voor Vogue, ze was surrealist (en inspireerde zelfs de Belgische schilder Magritte ), ze was oorlogscorrespondente in WOII en baanbrekende fotografe (o.m. door de techniek van polarisatie die ze samen met fotograaf Man Ray ontdekte).  Tot 8 juni 2025 leer je haar kennen in de expositie Lee Miller in print in het FOMU Antwerpen.

In deze eerste solotentoonstelling van Miller in België bewonder je meer dan 200 foto’s, tijdschriften en archiefstukken. Met dit ruime aanbod aan archiefmateriaal krijg je letterlijk een volledig “beeld” van haar diverse oeuvre.

Vooral haar oorlogsreportages in Dachau raakten me. De foto die mij vooral trof, is de iconische shot in de badkamer van Hitlers appartement in München. Lee was al weken onderweg en compleet vervuild. Warm water was meer dan welkom. Om kenbaar te maken dat het niet zomaar een badkamer was, plaatste ze een portret van Hitler op de badrand. Ik fotografeerde de prent met mijn gsm en verdien zeker de credits van Miller niet.

Laat het bloed je niet afschrikken

Gruwelijke moorden zijn vaak het onderwerp van spannende romans, films, podcasts…  Ook in de muziek zijn ze een vast gegeven en dit sinds lange tijd. Denk maar aan De Ballade van Heer Halewijn. Dit middeleeuwse werk eindigt met  het het afgehouwen hoofd van Halewijn dat geserveerd wordt op een feestdis. Horror van de bovenste plank!

Murder Ballads III is een muzikale voorstelling die het bloed in moordballades niet schuwt. Daarvoor zorgen Lady Linn, Gregory Frateur, Thomas Vanelslander, Bart Van Lierde en Karel De Bacerdie. De afwezige is ditmaal Stijn Meuris die omwille van gezondheidsreden moest rust nemen.

© Sara De Graeve

In deze derde editie hoor je vooral pop- en rocksongs o.a. van artiesten als Rihanna, Engelbert Humperdinck… Mijn favoriet was Where the Wild Roses Grow van Nick Cave and the Bad Seeds ft. Kylie Minogue. Ik vond het een fijne muzikale avond over een ongewoon onderwerp en dat is mooi meegenomen. Toch zou ik niet direct opnieuw reserveren voor een eventuele vierde editie.

 

Als je van Lou Reed houdt

Laurie en Lou is een voorstelling gemaakt door Mitch Van Landeghem en Carine van Bruggen. Ik leerde beiden kennen als de jonge generatie van DE HOE in de productie Opening Night, was onder de indruk van hun acteertalent en tekende in voor  Laurie en Lou. 

© Koen Broos (voor DE HOE)

Mitch en Carine kruipen in de rol van de iconische muzikanten Laurie Anderson en Lou Reed. Verwacht je dus aan rockmuziek én teksttheater. Toch wilden ze niet een louter biografisch relaas brengen. Integendeel! Je krijgt  persoonlijke verhalen van zowel Mitch als Carine gekoppeld aan levensverhalen van Lou en Laurie. Dat maakt het vaak erg ontroerend en het geeft een respectvol eerbetoon aan Reed en Anderson.

De muzikale uitvoeringen zijn jammer genoeg niet altijd sterk. Dat is misschien te verklaren door de spoedcursus gitaar en drums die de jonge acteurs volgden. Zo is het ontzettend moeilijk om de muzikale hoogten van iconen te evenaren.

Al bij al had ik na de voorstelling het gevoel dat de jonge kunstenaars zowel  een verdienstelijk zelfportret combineerden met een boeiend relaas over het leven van Laurie en Lou.